/
صفحه اصلی
/
خبرخوان
/
ارتباط با ما
/
¤ ۱۳۹۸ يکشنبه ۵ خرداد
تاریخ ارسال:۱۳۹۳ شنبه ۳۰ فروردين
چاپ خبر
سلسله مباحث سبک زندگی ایرانی اسلامی در جمع اساتید دانشگاه کاشان - جلسه بیست و چهارم از واژه سبک زندگی برای توصیف شرایط زندگی انسان استفاده می‌شود و مجموعه‌ای از طرز تلقی‌ها، ارزش‌ها، شیوه‌های رفتار، حالت‌ها و سلیقه‌ها در هر چیزی را در برمی‌گیرد. در بیشتر مواقع مجموعه عناصر سبک زندگی در یک‌جا جمع می‌شوند و افراد در یک سبک زندگی مشترک می‌شوند.
بسم الله الرحمن الرحيم
الحمدلله رب العالمين و الصلاة و السلام علي سيدنا و نبينا أبي القاسم المصطفي محمد صلي الله عليه و آله و علي آله الطيبين الطاهرين.

بحث در مورد خانواده و انتخاب همسر و شرايط طرفين، زوج و زوجه، نكات ظريفي وجود دارد كه معمولاً افراد نسبت به آن يا آگاهي ندارند يا اگر چيزهايي را شنيده باشند، بي‌خيال از حاشيه آن مطلب عبور مي‌كنند، در صورتي كه اين نكات در سعادت و سلامتي خانواده و توليد فرزندان تأثير دارد. از باب نمونه نكاتي كه در روايات ما آمده اين است كه وقتي زن حامله مي‌شود به او شير و مواد لبني بخورانيد و اين ماده لبني روي جسم و عقل فرزند، خُلق و خَلق هر دو تأثيرگذار است. اين را معمولاً يا نمي‌دانند يا به آن توجهي ندارند كه ما اين را در كتب روايي و احاديثي كه از اهل بيت عليهم السلام به ما رسيده است، به اين مطالب توجه دادند. وسائل الشيعه جلد بيست و يك، باب 34، باب استحباب اطعام الحبلى اللبان، حديث 1 و 2:
عن الحسن بن علي عليه السلام قال: قال رسول الله صلى الله عليه وآله: أطعموا حبالاكم اللبان، فإن الصبي إذا غذي في بطن أمه باللبان اشتد قلبه وزيد عقله، فإن يك ذكرا كان شجاعا، وإن ولدت أنثى عظمت عجيزتها فتحظى عند زوجها.
بنوشانيد، اطعام كنيد، حبالاكم جمع حبالاست يعني زني كه حمل دارد، اللبان يعني لبن يعني شير. در اينجا جاي بحث علمي است كه بايد در علوم پزشكي و علم تغذيه اين مسئله را آزمايش كرد كه شير روي جنين خانمي كه حمل دارد چه تأثير اثباتي در جسم و در روان و روح او و خلق او دارد. پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله و سلم استدلال كردند فرمودند: وقتي جنين در شكم مادر تغذيه كند به وسيله ماده لبني، قوي دل مي‌شود. حال چه رابطه‌ايي اين ميان است؟ عقل و قلب او نيرومند مي‌شود. در اين مولود ذكور باشد، جنس مرد باشد، شجاع خواهد بود. از نظر علمي ميان تغذيه جنين به شير و صفت شجاعت چه رابطه‌ايي است كه اين امر نياز به بحث تحقيقي دارد. اگر اولاد مونث باشد، روي اندام آن جنين تأثير خواهد داشت. 
عزيزان فاصله ميان دوران امامت امام حسن عليه السلام و امام رضا عليه السلام بسيار زياد است، در دو عصر با فاصله يك مطلب را گفتند و اين حاكي از اين است كه اين مطلب در نظام طبيعت واقعيت دارد. 
عن محمد بن سنان، عن الرضا عليه السلام قال: أطعموا حبالاكم ذكر اللبان، فإن يكن في بطنها غلام خرج ذكي القلب عالما شجاعا، وإن تكن جارية حسن خلقها وخلقتها وعظمت عجيزتها وحظيت عند زوجها.
حضرت فرمودند بچه‌هايي كه در دل مادر هستند به اينها شير بخورانيد، اگر در شكم مادر غلام شود يعني بچه پسر باشد، استعداد علمي او، حافظه و هوشش بسيار قوي خواهد بود، شجاع خواهد بود و اگر آن جنين دختر باشد، خوش اخلاق خواهد بود، هم خوش اخلاق و هم خوش اندام خواهد بود. 
نكته ديگر اينكه زنان حامله را در آستانه و اشراف وضع حمل توصيه شده كه به آنها رطب بخورانيد، البته اگر فصل رطب باشد و اگر رطب نباشد، به آنها خرما بخورانيد. از جمله آثار اين مسئله آسان سازي ولادت است. 
وسائل الشيعه جلد بيست و يك، باب 33، باب استحباب أكل النفساء أول نفاسها الرطب وإلا فسبع تمرات من تمر المدينة، وإلا فمن تمر الامصار، وأفضله البرني والصرفإن.
حديث 1:
عن علي بن أسباط، عن عمه يعقوب بن سالم، رفعه إلى أمير المؤمنين عليه السلام قال: قال رسول الله صلى الله عليه وآله: ليكن أول ما تأكله النفساء الرطب، فإن الله قال لمريم: "وهزي إليك بجذع النخلة تساقط عليك رطبا جنيا" يل: يا رسول الله، فإن لم تكن أيام الرطب قال: سبع تمرات من تمر المدينة، فإن لم يكن فسبع تمرات من تمر أمصاركم، فإن الله عز وجل يقول: وعزتي وجلالي وعظمتي وارتفاع مكاني لا تأكل نفساء يوم تلد الرطب فيكون غلاما إلا كان حليما وإن كانت جارية كانت حليمة.
حضرت فرمودند اولين چيزي را كه به زني كه در آستانه وضع حمل مي‌خورانيد، رطب است. اين نسخه‌ايي را كه پيامبر فرمودند سند علمي‌اش را به قرآن اسناد مي‌دهند در ماجراي حضرت مريم سلام الله عليها كه هنگام زايمان او به دستور الهي، جبرئيل به سمت و سوي يك درخت نخل هدايت شد و پيامبر به اين آيه استدلال كردند، "وهزي إليك بجذع النخلة تساقط عليك رطبا جنيا"؛ به نخ درخت نخل آويزان شو، با اينكه فصل رطب هم نبود اما به اذن پروردگار و تصرف تكويني و امر الهي اين نخل خرما سبز شد، ثمر داد و فاصله ميان خارك تا رطب زمان بردار است، تقريباً فاصله ميان قوره و انگور اما در عين حال در زمان واحد و آن واحد كه حضرت مريم سلام الله عليها پاي درخت خشكيده رفتند، شروع به سبز شدن كرد.
كسي در محضر حضرت بود سوال كرد كه‌ آقاجان در همه فصول سال رطب نيست تنها در فصل خاصي وجود دارد. حال در زماني كه رطب نيست به خانمهاي حامله چه بايد خورانيد؟ 
حضرت فرمودند: هفت دانه از خرماي مدينه، حال اگر در مدينه نباشد، هفت دانه از خرماي شهرهاي خودتان را به آنها بدهيد. 
حضرت استدلال كرده، فرمودند: به درستي كه خداي عزوجل فرموده است سوگند به عزت خودم، به جلالت و عزت خودم و برجستگي جايگاه و شأن من، هيچ زن در حال زايماني نيست كه در روز زايش از رطب استفاده كند، اگر آن فرزند پسر باشد، صبور (حليم) خواهد بود و اگر دختر باشد، حليمه خواهد بود. 
در روايت ديگري از وجود مبارك صادق عليه السلام فرمودند (مي‌بينيد كه معصومين عليهم السلام همه يك سخن بودند، كلمات آنها با هم هيچ تعارضي ندارد، با اينكه در زمانهاي متفاوت صادر شده است)، حضرت فرمودند: أطعموا البرني  نساءكم في نفاسهن تحلم أولادكم؛ زناني كه در حال حمل و زايمان هستند، خرماي برني به آنها بخورانيد، زيرا فرزندان حليم خواهند بود.
در روايت ديگري كه امام صادق عليه السلام از جدشان اميرالمومنين عليه السلام نقلب كردند، فرمودند: عن أبي عبدالله عليه السلام قال: قال أمير المؤمنين عليه السلام: خير تموركم البرني فأطمعوا نساءكم في نفاسهن تخرج أولادكم حلماء؛ بهترين نوع خرماهاي شما خرماي برني است، از اين خرما به خانمهايي كه در حال وضع حمل هستند، بخورانيد كه فرزندانتان حليم متولد مي‌شوند.
در بيان ديگري امام صادق عليه السلام مي‌فرمايند: اگر چيز ديگري غير از رطب براي زن در حال زايمان وجود داشت، خداوند او را به حضرت مريم مي‌خورانيد. خداوند هم عالم است، هم حكيم است و هم طبيب است. درميان اينهمه ميوه‌جات حضرت مريم عليه السلام را به سراغ نخل خرما حواله داد. لو كان من الطعام أطيب من الرطب لاطعمه الله مريم.
در عبارت ديگري امام صادق عليه السلام فرمودند: هيچ چيزي شفابخش‌تر براي زنان در حال زايمان از رطب نيست؛ ما استشفت نفساء بمثل الرطب، لان الله أطعم مريم رطبا جنيا في نفاسها. 
در بيان ديگري وجود مبارك حضرت رضا عليه السلام، راوي در خدمت حضرت بود حضرت از او سوال كردند كه مي‌داني خداوند به مريم چه چيزي خورانيد؟ عرض كرد خير شما بفرماييد. حضرت فرمودند: تمر الصرفان، نزل بها جبرئيل فأطعمها فحملت.
بنابراين اين دو مطلب مهم علمي در امر تغذيه بانواني است كه در حال حمل يا در حال زايمان هستند. 
نكته سوم كه توصيه شده است به خانواده‌ها براي سلامت حمل به خصوص براي زيبايي مولود و فرزند، توصيه شده است دوران حمل خانمها از گلابي استفاده كنند.
مي‌گويند در جلسه‌ايي بود كه امام صادق عليه السلام حضور داشتند، نوجواني وارد شد كه بسيار خوش سيما بود، حضرت فرمودند: قاعدتاً بايد پدر اين پسر از گلابي استفاده كرده باشد. نطفه او از گلابي بسته شده است.
در روايت ديگري نقل كردند، خانمي كه حمل دارد، في المرأة الحامل تأكل السفرجل؛ از گلابي استفاده كند، فإن الولد يكون أطيب ريحاً وأصفى لوناً؛ زيرا بچه هم خوشبو و هم خوش چهره مي‌شود.
نكته چهارم مسئله نامگذاري فرزندان است كه اين مطلب مهم و قابل توجهي است و داراي آثار رواني و روحي است، هم در دنيا و هم در آخرت. اين الفاظ و نامگذاري‌ها نوعاً عموم مردم اطلاع ندارند، گاهي هم دوست دارند از نامهايي كه در فرهنگ ايراني يا در فرهنگ اسلامي وجود ندارد، نام فرزندانشان را نامهاي غربي بگذارند، يا اسمي بگذارند كه در هيچ فرهنگي وجود ندارد و اين امر نهي شده است، چون نام و اسم روي مسمي تأثير روحي و رواني دارد. اينگونه نيست كه كسي بگويد چه فرقي دارد، اسم بچه محمد باشد، حسن باشد، حسين باشد، علي باشد يا سياوش باشد، يا كوروش باشد. اسم تأثيري ندارد. اين كلام خطاست، ميان اسم و صاحب اسم آثاري وجود دارد. شايد براي شما پيش آمده و توجه داشته باشيد، پسري كه نامش علي است، وقتي خطيب و سخنران در مورد شخصيت و علم و شجاعت و قدرت و حكمت علي بن ابيطالب عليه السلام سخن مي‌گويد اين بچه در خود چيزهايي را احساس مي‌كند، مي‌گويد پس من هم با علي هم اسم هستم، شباهتهايي با همديگر داريم، كما اينكه اگر اسمي باشد كه گاهي در برخي از عشاير هست كه اسم كسي را سيا مي‌گذارند، حال اگر اسمش هم نباشد در محاورات عرفي به او سيا مي‌گويند، اين بچه احساس حقارت مي‌كند. زماني در تهران جلسه‌ايي بود دقيقاً قبل از انقلاب، عده‌ايي از آقايان بودند، بعضي از روشنفكران بودند، خدا مرحوم آقاي فلسفي را رحمت كند، ايشان در آن جلسه حضور داشت. يكي از روشنفكران گفت اين صيغه‌ايي كه شما مي‌خوانيد چه نقشي دارد، چگونه يك دختر خانم كه پنج دقيقه قبل از خواندن عقد بر يك جوان حرام بوده، پنج دقيقه بعد حلال مي‌شود. اين جمله انشاء عقد مگر چه تحولي در نظام آفرينش ايجاد مي‌كند؟ مرحوم فلسفي انسان روانشناسي بودند، زماني خودشان فرمودند من در چهار رشته از روانشناسي به اندازه چهار دكتري زحمت كشيدم. لذا مرحوم فلسفي در پاسخ به اين فرد پاسخهايي دادند كه وي خيلي خروشيد و عصباني شد. به آقاي فلسفي فرمود چرا اهانت مي‌كنيد، مرحوم فلسفي فرمود من يك كلمه گفتم مگر اين يك كلمه چه تأثيري داشت كه شما را منقلب كرد. اينگونه نيست كه الفاظ اثر نداشته باشد. الفاظ هم مانند بقيه مواد، تأثير دارند. شما به كسي بگوييد بفرماييد، يا اينكه گفته شود بنشينيد، اينها فرقي ندارد؟ به هر حال الفاظ اثر خود را در طبيعت دارند. اينكه به كسي احترام كرده يا بي محلي كنيد. لذا از نظر تربيتي، از نظر روانشناسي توصيه شده، يكي از وظايف پدر اين است كه نام نيكو روي فرزندان خود بگذارد. وقتي كسي مي‌بينيد نامش نام پيامبر است، نام اميرالمومنين است، نام امام حسين است، احساس غرور مي‌كند، وجه اشتراكي با آنها پيدا مي‌كند. حال اگر اسم كسي را شمر بگذاريد مسلماً همه از او بدشان مي‌آيد، يا اسمائي كه در تاريخ ظالم و جنايتكار بودند. اين تنها نيست، در آخرت هم چنين است. آنجا هم افراد را با نامشان و نام پدرشان صدا مي‌كنند، آن وقت اگر آن نام نامأنوس باشد، در قيامت احساس شرمساري مي‌كند.
مستحب است قبل از آنكه فرزند به دنيا بيايد، نامگذاري شده باشد، زماني كه بچه در رحم است، قبل از تولد مستحب است نامي نيكو براي او انتخاب شود. 
راوي از حضرت سوال مي‌كند كه ما نمي‌دانيم فرزند پسر است يا دختر است، اما امروز علم اين مشكل را حل كرده است و مي‌توانند كشف كنند كه جنين پسر است يا دختر. حال بر فرض در جايي امكانات وجود نداشت، يا زمانهاي گذشته حضرت فرمودند: نامي مشترك بگذاريد، نامي كه ميان جنس مرد و زن مشترك است، سرّ آن اين است چون ممكن است اين بچه سقط شود، سالم به دنيا نيايد، آن وقت اين بچه كه سقط شده در عالم قيامت پدر مورد مواخذ قرار مي‌دهد، مي‌گويد چرا براي من اسم نگذاشتيد، الان من اسم ندارم، مرا با چه چيزي فراخواني كنند. 
ابوبصير از شاگردان برجسته امام صادق عليه السلام كه حضرت از جدشان آقا اميرالمومنين مطلب را نقل مي‌كنند كه حضرت فرمودند فرزندانتان را قبل از به دنيا آمدن نامگذري كنيد، اگر ندانيد بچه در رحم مذكر است يا مونث است، نامي را بگذاريد كه مشترك است، زيرا بچه‌هايي كه قبل از زمان مناسب سقط مي‌شوند در روز قيامت وقتي پدران خود را مي‌بينند، به پدرش اعتراض كرده كه چرا براي من نام نگذاشتيد، پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله جنيني كه حضرت زهرا سلام الله عليها در درون خودشان داشتند قبل از تولد حضرت اسم محسن گذاشتند. حضرت به اين رفتار پيامبر استدلال كردند كه قبل از تولد نامگذاري كردند.
عن أبي بصير، عن أبي عبد الله عليه السلام قال: حدثني أبي، عن جدي، قال: أمير المؤمنين عليه السلام: سموا أولادكم قبل أن يولدوا فان لم تدروا أذكر أم أنثى فسموهم بالأسماء التي تكون للذكر والأنثى فان أسقاطكم إذا لقوكم يوم القيامة ولم تسموهم يقول السقي لأبيه ألا سميتني، وقد سمى رسول الله صلى الله عليه وآله محسنا قبل أن يولد.
پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمودند: سموا اسقاطكم فان الناس اذا دعوا يوم القيامه با اسمائهم تعلق الاسقاط بابائهم فيقولون: لِمَ لمْ تسمونا؟ قال: فقالوا يا رسول اللَّه! هذا من عرفنا انه ذكر، سميناه باسم الذكور و من عرفناه اُنثى سميناها باسم الاناث ارايت من لم يستبن خلقه كيف نسميه؟ قال: بالاسماء المشتركه مثل زائده و طلحه و عنبسه و حمزه.
بنابراين اين چهار نكته‌ايي كه اشاره شد از نكات مهم تربيتي است كه پدران و مادران بايد توجه داشته باشند، اولاً در دوران حمل پدر و مادر از گلابي براي زيبايي و وجاهت فرزند استفاده كنند. مادر در آستانه زايمان از شير استفاده كند كه هم قلب و هم عقل در فرزند تأثيرگذار است. در ايام وضع حمل كه نفاس باشد، از رطب استفاده كنند و اگر امكان ندارد از خرما استفاده كنند كه او هم در آسان سازي حمل، در روايات است كه استفاده از تمر و رطب حمل را آسان مي‌كند، يعني در جريان خون و رگها، تحولي ايجاد مي‌كند كه بچه به آساني به دنيا بيايد. مسئله آخر هم نامگذاري فرزند مي‌باشد.
پرسش و پاسخ:
سوال: برخي نام فرزندانشان را به صورت مركب انتخاب مي‌كنند، مثلاً محمد سامان، دليل انتخاب هم اين است كه هم نام اسلامي داشته باشد و هم نامي كه در عرف براي خود جايي داشته باشد، حال نظر شما در مورد اينگونه نامها چيست؟
پاسخ: كسي كه مسلمان است، پيرو كامل شريعت است، هم ظاهرش و هم باطنش، هم اسمش و هم عملش، همه چيز بايد هماهنگ باشد، نه اينكه بخشي از دو چيز را با هم تركيب كنيم، اين نشانه اين است كه طرف در خودش احساس كمبود مي‌كند كه اگر ما مثلاً اسم تمام عيار اسلامي بگذاريم، گاهي زياد است كه در شبهاي عروسي بعضي جوانان ما كروات مي‌زنند تا عقب نمانند يا نوع دوم كروات كه پاپيون است، استفاده مي‌كنند، مثلاً قبل از عروسي محاسن داشته اما شب عروسي همه را از بين مي‌برد و تصور مي‌كند محاسن داشتن نوعي عقب ماندگي است. اينها جنبه‌هاي روحي است، امام رضوان الله عليه مي‌فرمود كه آنقدر عليه ما تهاجم تبليغاتي كردند كه ما باورمان شده بود كه مثلاً‌ در مورد بعضي از علما، خانمها مي‌گويند به قربون اين‌ آقا برويم، به هيچ كاري، كار ندارد. عبايش را روي سرش انداخته، به مسجد آمده و نماز مي‌خواند و مي‌رود. اين به خاطر تبليغات دشمن است كه مي گويند روحانيت يا اسلام دين سياست نيست، دين عبادت است، به هيچ چيزي كار ندارد. اينكه در جامعه چه بلايي به سر مردم بيايد، احساس مسئوليت نمي‌كند كه از حقوق مظلومين دفاع كند، كار خود را مي‌كند. قبل از انقلاب زياد بود كه بعضي از ما تصور مي‌كرديم كساني كه كروات مي‌زنند خيلي مي‌دانند. كساني كه صورتشان را با تيغ مي‌زنند خيلي مي‌دانند. اينها به دليل تبليغات بود. حال يك دكتر و پزشك و جراح، بچه مذهبي با يك لباس ساده و محاسن، فرد مقابل با خود فكر مي‌كند كه آيا اين چيزي مي‌داند، تصورش اين است كه چيزي دانستن با كروات گره خورده است. خدا رحمت كند آيت الله شهيد مدني را، ايشان در نجف به ناراحتي ريه مبتلا شد، به ايران آمدند، فرمودند به تهران، و مطب يك متخصص رفتم. وقتي به سالن انتظار رفتم، ديدم روي ميز كتابهاي مذهبي و ديني وجود دارد. تعجب كردم كه در زمان شاه پزشكها هم اهل تدين هستند؟ بعد كه بيرون آمد، ديدم محاسني دارند. براي من خيلي سوال شد كه در آن زمان يك پزشك در مطبش آثار ديني و قيافه وي ديني باشد. آنقدر تبليغات كرده بودند كه بعضي از خود ما باورمان شده بود كسي كه كروات دارد، خيلي مي‌داند اما كسي كه محاسن دارد، چيزي نمي‌داند. در نامگذاري هم همين است، تصور مي‌كنند اگر مراسم عروسي اسكورت داشته باشد، تشريفات موسيقي و آواز باشد، خيلي خوب است‌ اما اگر ساده باشد، مبارك نمي‌دانند. 
سوال: آيا نامهاي ائمه قبل از اسلام هم وجود داشته است؟
پاسخ: مثلاً حسن و حسين در مكتب يهود شبر و شبير بوده است، لذا بعد كه امام حسن و امام حسين عليهما السلام به دنيا آمدند، پيامبر صلي الله عليه و آله با واژه عربي ترجمه كردند. 
سوال: چرا در دعاها نامهاي ائمه همراه با نام پدر خوانده مي‌شود براي مثال جعفر بن محمد، حسن بن علي؟
پاسخ: چون اين اسماء مشترك است، حسن زياد داريم، حسين زياد داريم، كدام حسن؟ كدام حسين؟ پسوند را مي‌آوردند تا مشخص باشد، مانند نام خانوادگي در زبان فارسي. خيلي نامشان علي است و تنها فرشان در نام خانوادگي است. در زبان عرب اسم را با اسم پدر متمايز مي‌كنند لذا در روايات دارد افراد به نام آباءشان احضار مي‌شوند و كساني كه نعوذبالله ولدالزنا هستند، پدر ندارند.
"اللَّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن صَلَواتُکَ علَيهِ و عَلي آبائِهِ فِي هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِي كُلِّ سَاعَةٍ وَلِيّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِيلاً وَ عَيْناً حَتَّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فِيهَا طَوِيلاً"
پروردگارا؛ بابهاي مدائن معرفتت را به سوي دلهاي ما بگشا.
پروردگارا؛ دلهاي ما را سرشار از معرفت و مودت و محبت خودت قرار بده.
پروردگارا؛ محبت دنيا و زينتهاي دنيا را از دلهاي ما اخراج بفرما.
پروردگارا؛ روح و رحمت و رضوان واسعت را بر روح بلند امام، شهدا، گذشتگان نازل بفرما.

"والسلام عليكم و رحمه الله و بركاته"

مطالب مرتبط
کاشان - خیابان شهید بهشتی - کوچه جمال آباد - دفتر نماینده مقام معظم رهبری و امام جمعه کاشان - کدپستی: ۸۷۱۴۶۷۸۳۸۹
تلفن: ۵۵۷۸۱۸۱ - ۵۵۷۸۸۸۸ - ۵۵۷۲۲۴۴ (۰۳۱)
نمابر: ۵۵۷۸۱۸۲ (۰۳۱)
© کلیه حقوق مادی و معنوی برای پایگاه اطلاع رسانی سفیر ولایت محفوظ است. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.