/
صفحه اصلی
/
خبرخوان
/
ارتباط با ما
/
¤ ۱۳۹۸ يکشنبه ۵ خرداد
تاریخ ارسال:۱۳۹۳ شنبه ۲۰ ارديبهشت
چاپ خبر
سلسله مباحث سبک زندگی ایرانی اسلامی در جمع اساتید دانشگاه کاشان - جلسه بیست و هفتم از واژه سبک زندگی برای توصیف شرایط زندگی انسان استفاده می‌شود و مجموعه‌ای از طرز تلقی‌ها، ارزش‌ها، شیوه‌های رفتار، حالت‌ها و سلیقه‌ها در هر چیزی را در برمی‌گیرد. در بیشتر مواقع مجموعه عناصر سبک زندگی در یک‌جا جمع می‌شوند و افراد در یک سبک زندگی مشترک می‌شوند.
بسم الله الرحمن الرحيم
الحمدلله رب العالمين و الصلاة و السلام علي سيدنا و نبينا أبي القاسم المصطفي محمد صلي الله عليه و آله و علي آله الطيبين الطاهرين.

يكي از وظايفي كه در محيط خانواده بر عهده والدين هست به خصوص پدر، براي پيشگيري از بيماريهاي‌ احتمالي نسبت به فرزند پسر غير از مسئله عقيقه كردن، وليمه دادن و تراشيدن سر و سوراخ گوش و نامگذاري كه همه اينها در آداب اسلامي بايد روز هفتم انجام شود كه هر كدام فلسفه‌ايي دارد. يكي از اين كارها ختنه كردن پسر است كه بايد روز هفتم انجام شود و دلايلي هم دارد. اولين دليلش اين است كه روز هفتم طفل هيچ نميداند، متوجه نمي‌شود كه با او چكار مي‌كنند اما هر چه سن بيشتر شود، هوشيارتر مي‌شود و اگر تأخير بياندازند به جايي كه بچه چهار سال پنج سال و يا گاهي بيشتر احساس اينكه مي‌خواهند عضوي از بدنش را جراحي كنند، از نظر رواني يك فشاري را بر كودك متحمل مي‌شود. اما طفل هفت روزه هيچ متوجه نمي‌شود از نظر روانشناسي. نكته ديگر اينكه آن پوست اضافي وقتي بماند زيرش محل تجمع ميكروب مي‌شود و باعث يكسري بيماريها مي‌شود ضمن اينكه در روايات آمده است كه امام معصوم عليه السلام مي‌فرمايد تسريع در ختنه كردن طفل باعث سلامتي و رشد و نمو بدني طفل مي‌شود. اين بحثي بود كه هفته گذشته عنوانش را اشاره كرديم اما اسناد فرصت نشد كه در اين جلسه بيان خواهيم كرد. 
وسائل الشيعه شيخ حر عاملي، جلد بيست و يكم؛ أبواب احكام اولاد
1. عن عبدالله بن جعفر، أنه كتب إلى أبي محمد عليه السلام: أنه روي عن الصادقين عليهم السلام أن اختنوا أولادكم يوم السابع يطهروا، فإن الارض تضج إلى الله عز وجل من بول الاغلف، وليس ـ جعلني الله فداك ـ لحجامي بلدنا حذق بذلك، ولا يختنونه يوم السابع، وعندنا حجامو اليهود، فهل يجوز لليهود أن يختنوا أولاد المسلمين أم لا، إن شاء الله؟ فوقع عليه السلام: السنة يوم السابع، فلا تخالفوا السنن، إن شاء الله.
روايت مي‌فرمايد فرزندانتان را در روز هفتم ختنه كنيد زيرا پاك مي‌شوند، مشخص مي‌شود كه اين مقدار پوست اضافي باعث آلودگيهايي مي‌شود. يكسري بحثهايي وجود دارد كه بايد در دانشگاههاي ما از نظر علمي روي آنها كار شود. امام مي‌فرمايند براي اينكه زمين ضجه مي‌زند از ادرار بچه پسري كه ختنه نشده است. اين مطلبي است و همه اسرار هستي را كه نمي‌دانيم، لذا نياز به كشف علمي دارد كه چرا بول بچه‌ايي كه ختنه نشده با بچه‌ايي كه ختنه شده تفاوت دارد؟ تفاوت آن چيست كه زمين ناله مي‌كند؟ اينها اسراري است كه از نگاه ما پنهان است.
سائل كه از امام سوال مي‌كرد به حضرت عرض كرد كه در شهر ما حجامت‌گر حاذقي وجود ندارد، (در قديم كسي كه حجامت مي‌كرد ختنه هم مي‌نمود.) كساني هم كه هستند روز هفتم اين كار را نمي‌كنند اما ما كسي را داريم كه يهودي است و مسلمان نيست، تكليف ما چيست؟ آيا يهودي مي‌تواند بچه مسلمان را ختنه كند يا خير؟ 
حضرت فرمودند: السنة يوم السابع، فلا تخالفوا السنن، إن شاء الله؛ آنچه كه در اسلام سنت است اين كار بايد روز هفتم انجام شود، با سنت مخالفت نكنيد. حال اگر مسلمان نيست، يهودي انجام دهد. آنچه اولويت دارد، انجام اين كار است. 
2. عن أبي عبدالله عليه السلام قال: قال رسول الله صلى الله عليه وآله: طهروا أولادكم يوم السابع فإنه أطيب وأطهر وأسرع لنبات اللحم، وإن الارض تنجس من بول الاغلف أربعين صباحا.
فرزندانتان را در روز هفتم پاكسازي كنيد، يعني ختنه كنيد، زيرا اگر اين كار در اين زمان انجام شود بهتر است و در رشد جسمي و روييدن گوشت بدن موثر است. لذا مشخص مي‌شود اگر ختنه نشود باعث بيماري يا لاغري پسر مي‌شود. زمين از بول پسري كه ختنه نشده است، چهل روز آثار خباثت اين بول در زمين مي‌ماند. 
3. عن أبي عبدالله عليه السلام قال: اختنوا أولادكم لسبعة أيام، فإنه أطهر وأسرع لنبات اللحم، وإن الارض لتكره بول الاغلف.
در مورد تشويق بانوان براي خدمت كردن در محيط خانواده مطلب ديگري است كه در باب شصت و هفت از كتاب وسائل الشيعه شيخ حر عاملي؛ باب استحباب خدمة المرأة زوجها وارضاعها ولدها:
1. عن أبي عبدالله عليه‌السلام أن رسول الله صلى ‌الله ‌عليه ‌و آله قال: أيما امرأة دفعت من بيت زوجها شيئا من موضع إلى موضع تريد به صلاحا نظر الله إليها، ومن نظرالله إليه لم يعذبه، فقالت أم سلمة: يا رسول الله ـ صلى‌الله‌عليه‌وآله ـ، ذهب الرجال بكل خير فأي شيء للنساء المساكين؟ فقال عليه‌السلام: بلى إذا حملت المرأة كانت بمنزلة الصائم القائم المجاهد بنفسه وماله في سبيل الله، فإذا وضعت كان لها من الاجر ما لا يدري أحد ما هو لعظمه، فإذا أرضعت كان لها بكل مصة كعدل عتق محرر من ولد اسماعيل، فإذا فرغت من رضاعه ضرب ملك كريم على جنبها وقال: استأنفي العمل فقد غفر لك.
پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمودند: هر خانمي كه در محيط خانواده چيزي را جابجا كند، به منظور اصلاح امر خانواده، (مديريت كردن و مهندسي خانواده، چون چينش لوازم خانواده يك علم و فن است، بعضي خانمها علم و سليقه را دارند اما بعضي سليقه ندارند، اين يكي از بحثهاي تخصص خانواده است كه يك خانم بايد چه تخصصهاي را داشته باشد.) مورد نظر و عنايت پروردگار قرار مي‌گيرد و يك عبادت است. كسي هم كه مورد نظر پروردگار باشد، مورد نظر الهي قرار بگيرد هيچگاه خداوند او را عذاب نخواهد كرد و از عذاب الهي رهايي مي‌يابد. ام سلمه از بانوان پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله به حضرت عرض كرد كه شما همه كارهاي خوب و عبادات را در اختيار آقايان گذاشتيد و براي بانوان چيزي نمانده است؟ حضرت فرمودند: آن زماني كه بانويي حمل‌دار مي شود، به منزله مردي است كه صائم باشد، روزها را روزه‌ بگيرد و شبها را تا سحر عبادت كند و همانند مجاهد في سبيل الله است و مالش را در راه خدا هديه كرده است. آن زماني كه وضع حمل مي‌كند، خداوند به او پاداشي را عنايت مي‌كند كه هيچكس عقلش نمي‌رسد. زماني كه بچه را نمي‌زايد و زمان شيردهي فرا مي‌ر‌سد، هر بار شيري كه بچه مي‌خورد ثوابش معادل است با آزادسازي بنده‌ايي در راه خدا كه آن عبد از فرزندان حضرت اسماعيل عليه السلام كه پيامبر زاده است. پس از آنكه از شيردهي نوزاد فارغ شد، فرشته‌ايي بر پهلوي اين مادر مي‌زند و به او مي‌گويد كه كارها را از سر بگير. اگر در گذشته شما خطايي بود، خداوند همه را بخشيد به بركت اين سيري كه انجام داده و بچه را از وجود خودت غذا دادي.
مطلب ديگر بحثهاي حقوقي است و قابل توجه است و آن اينكه آيا شير دادن مادر به فرزندش اجباري است، الزامي است، پدر مي‌تواند همسرش را اجبار كند كه بايد به بچه شير دهي يا خير؟ 
پاسخ اين است كه اجباري نيست، اگر خودش بخواهد داوطلبانه به بچه شير دهد، اولويت با مادر است، پدر نمي‌تواند بچه را از مادر بگيرد و به كس ديگري بدهد. البته در زمان فعلي نيست اما در صدر اسلام معمول بوده كه زنهايي به نام مرضعه بودند كه شير داشتند و بچه‌هاي ديگران را كه مادرانشان يا نمي‌خواستند شير دهند و يا بيمار بودند، اين مرضعه بچه را شير مي‌داده است، اگر مادر دواطلب باشد براي شير دادن فرزند خودش، پدر نمي‌تواند بچه را از مادر بگيرد و به كسي ديگر بدهد كما اينكه اگر مادر نخواهد به هر دليلي شير بدهد، پدر نمي‌تواند بر او تحميل كند. كما اينكه اگر مادر مطالبه مزد كند از شوهر، چنين چيزي ممكن است، البته مرد مختار است حالا كه قرارست اجاره دهد، مي‌تواند خانمش بدهد يا به خانم ديگري، منتهي باز هم اولويت با همسر خودش است. لذا در كتب فقهي و كتب روايي بابي به عنوان باب اينكه جايز نيست كه خانمي را اجبار كرد براي شير دادن به فرزند.
امام صادق عليه السلام فرمودند: لا تجبر الحرة على رضاع الولد، كسي نمي‌تواند خانم را اجبار كند كه فرزند را شير دهد. البته هيچ شير و ماده غذايي براي نوزاد بهتر از شير مادر نيست، از نظر علمي هم ثابت شده است و كارشناسان تغذيه هم همين عقيده را دارند.
در روايتي حضرت علي عليه السلام فرمودند: ما من لبن رضع به الصبي أعظم بركة عليه من لبن أمه؛ هيچ شيري نيست كه به طفل داده مي‌شود مبارك‌تر از شير مادر چيز ديگري نيست.
باز از نظر فقهي فقهاء فتوا مي‌دهند كه بر مادر واجب نيست به فرزندش شير دهد، با قبول اينكه بهترين شير براي كودك شير مادر است، اما شوهر هم نمي‌تواند اجبار كند، اگر خانم هم مطالبه كند مرد بايد به او اجرت شير دادن بدهد. اين مسئله را حضرت امام در كتاب فقهي‌شان دارند، كتاب نكاح، مسئله 11.
لا يجب على الام ارضاع ولدها لا مجانا ولا بأجرة؛ بر مادر واجب نيست كه به فرزندش مجاني شير دهد، حتي با پول هم الزامي بر او نيست، البته در جايي كه تغذيه فرزند منحصر به مادر نباشد. گاهي شرايطي است كه اگر مادر شير ندهد، چيز ديگري جايگزينش نيست، خانم ديگري نيست يا مواد ديگري وجود ندارد اما اگر انحصاري شود، مادر بايد به بچه شير دهد. بل لها المطالبة باجرة إرضاعه في الحولين؛ خانم مي‌تواند از شوهر خود مطالبه اجرت و مزد كند. حال گاهي بچه كه به دنيا آمده سرمايه‌دار است، يعني وقتي كه بچه در رحم بوده پدر از دنيا رفته است. پدر هم سرمايه‌دار بوده، حال ارث به اين نوزاد رسيده است، حال به دنيا آمده و مادر مي‌خواهد شير دهد، مي‌توانداز مال طفل كه به او ارث رسيده به عنوان اجرت برداشت كند. بلكه براي مادر حق مطالبه پاداش و مزد از مال بچه است، اگر بچه داراي ثروت باشد و اگر بچه چيزي ندارد بايد از پدر مالبه اجرت كند. اما اگر نه بچه و نه پدر بچه و نه پدر بزرگ بچه، منظور پدربزرگ پدري نه مادري، اگر اينها هيچكدام چيزي ندارند، فقير هستند، در اينجا بر مادر تعيين تكليف مي‌شود كه بايد مجاني به بچه شير دهد. حال اگر مادر نمي‌خواهد شير بدهد، مي‌تواند خانم ديگري را اجير كند كه شير بچه را بدهد، آن از پول خود و اشكالي ندارد. البته اگر مادر داوطلب براي شير دادن باشد، آن سزواراتر است از ديگري و پدر نمي‌تواند او را در اختيار بيگانه قرار دهد. من مال الولد إذا كان له مال ومن ابيه إذا لم يكن له مال وكان الاب موسرا، نعم لو لم يكن للولد مال ولم يكن الاب موسرا أو كان متوفى وكذا جده وان علا تعين على الام إرضاعه مجانا اما بنفسها أو باستيجار مرضعة اخرى وتكون اجرتها عليها بناء على وجوب انفاقها عليه كما هو الاحوط على ما سيأتي في محله.
يُستحبّ أن يكون رضاع الصبيّ بلبن أمّه؛ بهتر اين است كه شيري كه به بچه مي‌دهند از مادر باشد؛ زيرا شير مادر براي بچه مبارك است، مگر اينكه شرايط ديگري باشد، مانند اينكه مادر آلوده به بيماري است يا معتاد است، در اين صورت پدر وظيفه دارد شير بچه را از غير مادر تأمين كند، فإنّه أبرك من غيره، إلاّ إذا اقتضت بعض الجهات أولويّة غيرها من حيث شرافتها وطيب لُبِّها وخباثة الأمّ.
نكته ديگر اينكه مدت و دوران شير دادن مادر به فرزندش چقدر است؟ در قرآن دو سال كامل است. اما مي‌توان بيست و يك ماه هم كه آن حداقل ضرورت است، از اين مدت نبايد شير طفل از مادر كه تغذيه مي‌كند، كمتر باشد.
از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه مردي از دنيا رفته است و همسري را از خود به جا گذاشته است و اين همسر هم داراي اولادي است، اين مادر طفلي كه متولد شده، به كسي داده كه خادم اوست تا خادم به او شير دهد. بعد به مادر مراجعه كرد و مزد شير دادن را مطالبه كرد، از كسي كه وصي ميت است. امام فرمود بايد اجرش را بدهند. بايد اجرت المثل داده شود. وصي هم نمي‌تواند بچه را از مادر بگيرد و بايد بچه حضانت و نگهداري و مراقبت و پرورشش در دامان مادر باشد تا زماني كه بچه به رشد مي‌رسد.

"والسلام عليكم و رحمه الله و بركاته"

مطالب مرتبط
کاشان - خیابان شهید بهشتی - کوچه جمال آباد - دفتر نماینده مقام معظم رهبری و امام جمعه کاشان - کدپستی: ۸۷۱۴۶۷۸۳۸۹
تلفن: ۵۵۷۸۱۸۱ - ۵۵۷۸۸۸۸ - ۵۵۷۲۲۴۴ (۰۳۱)
نمابر: ۵۵۷۸۱۸۲ (۰۳۱)
© کلیه حقوق مادی و معنوی برای پایگاه اطلاع رسانی سفیر ولایت محفوظ است. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.