تاریخ خبر:۱۴۰۵ جمعه ۶ شهريور
خطبه اول نماز جمعه : مورخ : ١۴٠۵/٠۶/۶
امام جمعه کاشان : مسلمان واقعی، با زبان، قلب و عمل تسلیم احکام خداوند است
امام جمعه کاشان : تسلیم از یقین بدست می اید « به تعبیر ایت الله مکارم، تسلیم زائیده یقین است، انسان وقتی یقین پیدا کند تسلیم باریتعالی می شود. » یقین، مولود تصدیق قلبی است.
خطبه اول نماز جمعه : مورخ : ١۴٠۵/٠۶/۶
امام جمعه کاشان : مسلمان واقعی، با زبان، قلب و عمل تسلیم احکام خداوند است
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ
اَلْحَمْدُ وَ الثَّناءُ لِلِّهِ رَبِّ العالَمین وَ صَلَّی اللَّهُ عَلی سَیِّدِنا وَ نَبِیِّنا اَبی القاسِم المُصطَفی مُحَمَّد ص وَ عَلي اَهلِ بَيتِه الطَيّبين الطّاهِرين سِیَّما بَقیّةِ اللّهِ فی الاَرَضین وَ لَعْنَةُ اللّهِ عَلَي أعْدآئِهِمْ أجْمَعينَ إلَي يَوْمِ الدّين
در دویست و نوزدهمین خطبه در کاشان مُکرَّم، تکریم شده امام باقر و امام صادق علیهم السلام، روز پانزدهم ربیع الاول، و ششم شهریور ماه، خود و شما برادران و خواهران گرامی را به رعایت تقوای الهی، سفارش می کنم « اُوصیکُم وَ نَفسیِ بِتَقوَی اللّه ». در ادامه توصیه به تقوا در خطبه اول و بیان حکمت های نهج البلاغه، به حکمت صد و بیست و پنج نهج البلاغه از مصادیق تقوا رسیدیم. امیرالمومنین علی ع می فرماین می فرماید « لَأَنْسُبَنَّ الْإِسْلَامَ نِسْبَةً لَمْ يَنْسُبْهَا أَحَدٌ قَبْلِي؛ الْإِسْلَامُ هُوَ التَّسْلِيمُ وَ التَّسْلِيمُ هُوَ الْيَقِينُ وَ الْيَقِينُ هُوَ التَّصْدِيقُ وَ التَّصْدِيقُ هُوَ الْإِقْرَارُ وَ الْإِقْرَارُ هُوَ الْأَدَاءُ وَ الْأَدَاءُ هُوَ الْعَمَلُ » اسلام را چنان برای شما تفسیر کنم، که قبل از من، کسی اسلام را این گونه اسلام را توضیح نداده باشد، اسلام یعنی تسلیم کامل خداوند بودن، تسلیم از یقین بدست می اید « به تعبیر ایت الله مکارم، تسلیم زائیده یقین است، انسان وقتی یقین پیدا کند تسلیم باریتعالی می شود. » یقین، مولود تصدیق قلبی است. علمی که از مقدمات یقینی، برهانی و استدلال حاصل شود و تا ان علم نیاید، یقین هم نمی اید، یا از طریق مشاهده، انسان با شهود به یقین برسدبرسد. پس یقین زائیده تصدیق است و تصدیق یا از برهان می اید و یا شهود. تصدیق قلبی هم با اقرار زبانی حاصل می شود. اقراری که از عمق جان انسان برخیزد. اقرار ملازم با احساس مسئولیت است. وقتی من گفتم « أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ ٱللَّٰهِ » یعنی هر چه پیامبر اعظم ص گفته، قبول دارم و در عمل کردن به عمل صالح و همه ان دستورات هستم. ایت الله مکارم در پیام امام که چهارده جلد هست، در جلد سیزده صفحه ۴۵ می فرماید، این کلام نورانی، عالی ترین درجه اسلام را بیان می کند، یعنی اگر کسی ایمان داشت و به شهادتین اقرار نمود، ولی در عمل کوتاهی نمود، ایا مسلمان هست؟ بله مسلمان هست اما مسلمان کامل نیست. مرحوم مقنیه هم همین فهم را دارند، می فرمایند، از نظر فقهی، کسی که شهادتین را با زبان بگوید مسلمان است، از نظر اسلام می شود با او ازدواج نمود، ارث به او می رسد، دیه و قصاص برای او اجرا می شود. اما مسلمان واقعی را امیرالمومنین علی ع در این عبارت بیان می فرمایند، تسلیم حق تعالی باشد، هم با زبان و هم در قلب و هم در عمل. پس توصیه به تقوا، این است که خواهران و برادران، تلاش کنیم، به معنای کامل کلمه مسلمان باشیم. از نظر زبانی، قلبی و عملی
این توصیه به تقوا در خطبه اول بود.
حجت الاسلام حسینی افزود : بحث اصلی و محوری و مستمر ما در خطبه ها ، قران است ، به ایه صد و هشتاد و چهار سوره بقره رسیدیم، ایه قبل برای روزه بود، این ایه هم برای روزه می باشد. ایه می فرماید« أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ ۚ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ ۚ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ ۖ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ ۚ وَأَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ ۖ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُون » چند روز واجب است، اگر از شما خواهران و برادران کسی مریض بود، یا مسافر بود، همین مقداری که مریض و یا مسافر بوده باید در غیر ماه رمضان « یازده ماه بعد، یا سال های بعد با شرایطی که در فقه آمده است » جبران کند.
نکات ایه :
نکته اول : علامه طباطبایی ره مفسر بزرگ قران در المیزان، جلد دوم صفحه هشت می فرماید « أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ » ایام، تنوین نکره دارد و وصف ان « مَعْدُودَاتٍ » است. شمرده شده، این نشانه این است که از این تکلیف وحشت نکنید. کوچک و تحقیر تکلیف را خدا بیان می کند. تکلیف خیلی سنگین نیست و کوچک است، تا من و شما را شجاعت بدهد که بسوی روزه و این عبادت برویم.
نکته دوم : « أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ » چیست؟ می فرماید به قرینه ایه « شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ » عبارت است از سی روز، ماه رمضان. ممکن است شما بگوئید این واضح است، اما اینطور نیست.
اگر به تفاسیر مراجعه کنید، بعضی می گویند، منظور از« أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ » سه روز در هر ماه قمری می باشد، که بعضی می گویند ان « ایام البیض، سیزده، چهارده و پانزدهم هر ماه قمری است » اما مفسران شیعه می گویند، به کمک روایات می فرمایند« أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ » یعنی سی روز ماه رمضان.
نکته سوم : « فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ » مرحوم علامه می فرماید، خداوند:
١ _ رفع ید از اصلِ وجوب روزه نکرده است.
٢ _ رفع ید از عدد سی روز نکرده است. اگر انسان، مریض شد و یا مسافرت رفت، که این حکم در ماه رمضان نمی شود اجرا شود، این جمله نشان می دهد، عدد سی رکن است، یعنی شما در ماه رمضان سه روز به مسافرت رفتید :
١ _ ان سه روز را در مسافرت روزه نمی گیرید و وجوب ان برداشته شده است
٢ _ در غیر ماه رمضان، باید این عدد را کامل کنید تا سی روز یا بیست و نه روز، ماه رمصان بعداً کامل شود. پس نشان دهنده این است که عدد سی روز یا بیست و نه روز، در ان سال، به عنوان رکن است که در وجوب وحکم روزه اخذ شده است.
نکته چهارم : فتوا اهل سنت با ما دارد. این را عرض می کنم تا بدانید سرچشمه فتاوای ما روایات اهل بیت و طهارت است. علامه ره می فرماید، مُعظم علمای اهل سنت، می گویند، ما از ایه این گونه می فهمیم، که اگر شخصی مریض و یا مسافر بود، می تواند، و اختیار دارد روزه بگیرد و یا روزه نگیرد. این فهم اهل سنت از این ایه است. رخصت داری، نه این واجب باشد، روزه نگیرید. سوال می کنیم دلیل شما چیست؟ هم کشّاف و هم در الفقه على المذاهب الأربعة در جلد یک صفحه ۵٧۵ امده است. می گویند ، ما دیده ایم که پیامبر ص در مسافرت ها، بعضی وقت ها روزه بود. فقهای ما، از جمله ایت الله جوادی املی در تسنیم جلد نه صفحه ٢٨٩ در پاسخ می فرمایند:
١ _ روزه داشتن پیامبر ص در سفر می تواند روزه نذری باشد و مربوط به غیر ماه رمضان.
٢ _ چه کسی از همه آشناتر به سیره پیامبر ص است؟ قانونی وجود دارد که می گوید، صاحب خانه به انچه که در خانه هست، نسبت به همه اشناتر است. پس سراغ اهل بیت می رویم تا ببینیم اهل بیت عصمت و طهارت برای روزه ماه رمضان در ماه سفر چه فرموده اند. امام صادق ع که ولادتشان با پیامبر ص در یک روز است می فرماید: « لَوْ أَنَّ رَجُلاً مَاتَ صَائِماً فِي اَلسَّفَرِ مَا صَلَّيْتُ عَلَيْهِ » اگر مسافر در ماه رمضان روزه بگیرد و در ان سفر بمیرد، من نماز او را نمی خوانم، این بدعت در حکم باریتعالی است. لذا، فقهای ما مانند صاحب جواهر، در جلد ١۶ صفحه ٣۳٢ به کمک روایات می فرمایند، سفر و بیماری، هم مانع وجوب است و هم مانع صحّت است. اگر کسی روزه گرفت، روزه او صحیح نیست و باید روزه را قضا نماید. فقهای ما در رابطه با این که می گوئیم، بیماری باعث می شود روزه نگیریم، می فرمایند، روزه می تواند، منشاء حدوث ضرر و بیماری باشد برای ما، من بیمار نیستم:
١ _ اما اگر روزه بگیرم، بیمار می شوم
٢ _ بیمار هستم، اما بیماری با روزه گرفتن تشدید می شود ٣ _ با روزه گرفتن بهبودی من طولانی شود. در هر سه فرض، می فرمایند، نباید روزه بگیرد. عمربن عزینه به امام صادق ع نامه نوشت، از امام صادق ع سوال نمود، حدّ بیماری که انسان باید افطار کند چیست؟ حدّ بیماری که انسان دیگر نمی تواند نماز را ایستاده بخواند و باید نشسته بخواند چیست؟ امام فرمود، ملاک ایه چهارده سوره قیامت است« بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَىٰ نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ » هر کس به خودش به نفس خودش بصیرت دارد و اگاهی دارد. خودش بهتر می داند که روزه برایش ضرر دارد یا نه. اما اهل بیت بعضی از بیماری ها را فرموده اند، بعنوان نمونه در وسائل جلد ده امده است که امام صادق ع می فرماید « اَلصَّائِمُ إِذَا خَافَ عَلَى عَيْنَيْهِ مِنَ اَلرَّمَدِ أَفْطَرَ » اگر روزه دار، وقتی بر دو چشمش خوف داشته باشد از چشم درد، روزه نگیرد . این بخشی از احکام مربوط به این ایه شریفه بود. انشاء الله در خطبه های اینده، توضیحات بیشتر درباره ایه بیان خواهد شد
خدایا : ما را به احکام دین، احکام مترّقی اسلام اشنا و عامل بگردان
خدایا : ما را زبانی، قلبی و عملی تسلیم احکام اسلامی قرار بده
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ :
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ، اللَّهُ الصَّمَدُ ، لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ، وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ