تاریخ خبر:۱۴۰۵ جمعه ۲۷ شهريور
خطبه اول نماز جمعه : مورخ : ١۴٠۵/٠۶/٢٧
امام جمعه کاشان : دیده ی عبرت بین به جهان هستی انسان را به شناخت بیشتر خداوند می رساند
امام جمعه کاشان: انسان از طریق مخلوق می تواند، متوجه شود، خالق حکیم، علیم و عالم و دانشمند این مجموعه را خلق کرده است.
خطبه اول نماز جمعه : مورخ : ١۴٠۵/٠۶/٢٧
امام جمعه کاشان : دیده ی عبرت بین به جهان هستی انسان را به فهم قدرت، علیم و حکیم بودن خداوند می رساند
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ
اَلْحَمْدُ وَ الثَّناءُ لِلِّهِ رَبِّ العالَمین وَ صَلَّی اللَّهُ عَلی سَیِّدِنا وَ نَبِیِّنا اَبی القاسِم المُصطَفی مُحَمَّد ص وَ عَلي اَهلِ بَيتِه الطَيّبين الطّاهِرين سِیَّما بَقیّةِ اللّهِ فی الاَرَضین وَ لَعْنَةُ اللّهِ عَلَي أعْدآئِهِمْ أجْمَعينَ إلَي يَوْمِ الدّين
در دویست و بیست و دومین خطبه در کاشان مکرّم ، خود و شما برادران و خواهران را به رعایت تقوای الهی، سفارش می کنم « اُوصیکُم وَ نَفسیِ بِتَقوَی اللّه ». در ادامه توصیه به تقوا در خطبه اول و بیان حکمت های نهج البلاغه، به حکمت صد و بیست و شش نهج البلاغه از مصادیق تقوا رسیدیم. این حکمت چند بخش دارد ، دو بخش این حکمت را عرض کردم و امروز، بخش سوم این حکمت را بیان می کنم، حضرت امیرالمومنین علی ع می فرمایند « وَ عَجِبْتُ لِمَنْ شَكَّ فِي اللَّهِ وَ هُوَ يَرَى خَلْقَ اللَّهِ » از کسی که درباره خدا شک می کند تعجب می کنم در حالی که مخلوق خدا را می بیند. در شرح این عبارت، شارحان نهج البلاغه، چه برادرانِ اهل سنت و چه شیعه، بیان کرده اند ، من و شما اگر به اطراف خودمان، به اسمان ها، زمین، سلول های بدن خودمان و گیاهان نگاه کنیم. انسان از طریق مخلوق می تواند، متوجه شود، خالق حکیم، علیم و عالم و دانشمند این مجموعه را خلق کرده است. بعنوان مثال عرض می کنم. همه موجودات زنده از جمله انسان دارای مغز هستند. دانشمندان می گویند، مغز انسان، از بیش صد میلیارد سلول عصبی بنام نرون ساخته شده است، که کار انها، جمع اوری اطلاعات از محیط، و تبدیل انها، به داده ها می باشد. بعضی وقت ها می شنویم که یک فرد بیماری پارکینسون دارد « یعنی اعصاب قسمت مرکزی مغز، کمی تخریب شده است » یا می شنویم کسی بیماری صَرع گرفته است « یعنی تشنّج در مغز مکرر انجام می شود » یا می شنویم، شخصی مننژیت گرفته است « یعنی، لایه ی غشایی که اطراف مغز و نخاع را می پوشاند، بعلت عفونت ملتهب شده است » یا گاهی اوقات می شنویم، کسی سکته مغزی نموده است « یعنی، ناگهان جریان رسیدن اکسیژ ن یا خون، از بافت مغز مختل شده است » این ها بخشی از بیماری های مغز می باشد. ضمناً، دانشمندان می گویند، می توانیم. کارایی مغز را بالا ببریم، می گویند، :
١ _ یک راه ان، خواندن کتاب و مطالعه است، مقدار زیادی اطلاعات را وارد مغز می کند، کارکرد حافظه و مهارت تفکر را بالا می برد، از جمله، خواندن قران، نهج البلاغه و صحیفه سجادیه، که امر داریم « فَاقرؤوا ما تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ ».
٢ _ یک راه دیگر ورزش است. در زندگی ما باید ورزش باشد، ورزش سلول های عصبی جدید در مغز ما ایجاد می کند. مانع مشکلات روحی و روانی می شود. پس، توصیه به تقوا در خطبه اول این بود، از کسی که درباره خدا شک می کند تعجب می کنم در حالی که مخلوق خدا را می بیند. پس همیشه با دیده ی عبرت بین به مخلوق، به بچه ای که، تازه به دنیا امده است، به گیاهی که می روید، ستارگان اسمان، جنبدگان زمین و ماهی دریا نگاه کنیم، و از اینها به خداوند قادر، حکیم و متعالی پی ببریم.
این توصیه به تقوا در خطبه اول بود.
حجت الاسلام حسینی افزود : بحث اصلی و محوری و مستمر ما در خطبه ها ، قران است ، به ایه صد و هشتاد و پنج سوره بقره رسیدیم، ایه درباره روزه بود، بخش اول ایه را در این خطبه قبل عرض کردم و در این خطبه ادامه ایه را شرح می دهم. « شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ ۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۖ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ ۗ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ » هر کدام از شما که شاهد و حاضر بودید در روستا، شهر و وطن خودتان، در ماه رمضان بودید و ان را درک کردید، واجب است روزه بگیرید.
نکات ایه :
نکته اول : تفسیر المنار، که از مفسّران اهل سنت است، « شَهِدَ » را به رویت، معنا می کند، می گوید « مَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ » کسی که هلال ماه رمضان را ببیند، واجب روزه بگیرد اما مفسران شیعه می گویند « شَهِدَ » یعنی حَضَرَ ». کسی که کاشانی است در کاشان باشد، یا کسی که اصفهانی است در اصفهان باشد. دلیل مفسران شیعه روایات ذیل این ایه است. دو روایت را ذکر می کنیم:
١ _ در روایتی درباره سفر از امیرالمومنین علی ع سوال نمودند، امام فرمودند« لَيْسَ لِلْعَبْدِ أَنْ يَخْرُجَ فِي سَفَر، اِذا حَضَرَ شَهْرِ رَمَضَانَ » برای عبد شایسته نیست که در ماه رمضان به مسافرت برود، امام کلمه « حَضَرَ » را بکار بردند، و این به دلیل این ایه است.« لِقَوْلِ الله عَزَّ وَ جَلَّ ، فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ اَلشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ » امام حضور شخص را از همین « شَهِدَ » استفاده کرده است. « شَهِدَ » یعنی، حضور در شهر، نه رویت.
٢ _ ابوبصیر از امام صادق ع سوال نمودند، فدای شما شوم، ماه رمضان می اید، روزه می گیرم، اما، ناگهان نیت زیارت امام حسین ع را می کنم، ایا زیارت امام حسین ع افضل است یا روزه گرفتن؟ ایا برای زیارت بروم و بعداً، قضای روزه ها را انجام بدهم؟ امام فرمودند، روزه هایت را بگیر و بعد به زیارت برو. ابوبصیر می گوید، فدای شما شوم، این که به زیارت نروم و مسافرت نروم و در شهرم بمانم، بهتر است؟ امام فرمودند، بله. مگر ایه قران را نخوانده ای « فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ اَلشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ » امام صادق ع هم حضور را از همین « شَهِدَ » استفاده کرده است. یک مساله شرعی هم عرض می کنم، سفر در ماه رمضان جایز است، حرام نیست اما کراهت دارد، در علت ان هم، بزرگان فرموده اند، چون حاضر بودن در شهر و وطن موضوع است، برای حکم شرعی روزه گرفتن. و انسان لازم نیست موضوع را حفظ کند. « فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ اَلشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ » کسی که ماه رمضان را درک کرد باید روزه بگیرد
نکته دوم : « وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ » کسی که بیمار یا مسافر بود، بعد از ماه رمضان یازده ماه فرصت دارد، ان مقداری که بیمار بوده یا به مسافرت رفته است به همان تعداد روز بجا بیاورد، همین عبارت « عَلَىٰ سَفَرٍ » نشان می دهد مسافرت حرام نیست بلکه مکروه است. برخی از فقها شیعه، بیان کرده اند، شرط جواز این که انسان در مسافرت افطار کند و روزه نگیرد، این است که شب، نیّت مسافرت داشته باشد، سوال می کنیم، از کجا این را استفاده می کنید؟ در جواب می گویند، از کلمه « عَلَی » « وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ » یعنی از شب قبل نیّت سفر داشته باشد. ولی اکثر فقها از جمله، عزیزانی که ما از انها تقلید می کنیم، می فرمایند، اینطور نیست« أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ » یک اصطلاح است، بلکه به این معنی است که مسافر باشد. این سوال به ذهن می اید، پس چرا قران نفرمود« مَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ مَسافرا » بلکه فرمود « عَلَىٰ سَفَرٍ ». علامه ره در المیزان می فرماید، منظور از « أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ » یعنی، مسافری که بالفعل سفر شرعی انجام می دهد، این شخص نباید روزه بگیرد. نه ان شخصی که قبلاً مسافر بوده و نه ان کسی که بعداً مسافر خواهد شد. « عَلَىٰ سَفَرٍ » یعنی، بالفعل، یعنی حالا و الان مسافر باشد. ایت الله جوادی املی هم نظر استادش را تائید می کنند و می فرمایند، بعنوان مثال، کسی که اینده می خواهد به مسافرت برود، شاید در عرف به او مسافر بگویند، اما شرعاً هنوز مسافر نیست، همچنین، شخصی، تازه از سفر طولانی، دو یا سه ماهه امده است شاید در عرف بگویند، مسافر و خسته است، اما شرعاً مسافر نیست. « عَلَىٰ سَفَرٍ » یعنی بالفعل مسافر باشد.
خدایا : ما را از افرادی که به خالقیت، به ربوبیت، به علیم و حکیم بودن تو یقین دارند، قرار بده
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ
وَالْعَصْرِ، إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ ، إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ