تاریخ خبر:۱۴۰۴ جمعه ۲ اسفند
متن کامل خطبه اول نماز جمعه : مورخ : ١۴٠۴/١٢/١
امام جمعه کاشان : تقلید، پیروی محققانه از کسی است که بهترین استنباط را از قران، روایات و براهین عقلی دارد
امام جمعه کاشان :قران می فرماید« لَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ » از گام های شیطان پیروی نکنید. شیطان قدم به قدم می خواهد شما را به جهنم ببرد و علتش هم این است که « يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَالْفَحْشَاءِ » دستور می دهد که سوء « گناه با شدت کمتر » و فحشا « گناهی که شدتش بیشتر است » و بدعت را انجام بدهید.
متن کامل خطبه اول نماز جمعه : مورخ : ١۴٠۴/١٢/١
امام جمعه کاشان : تقلید، پیروی محققانه از کسی است که بهترین استنباط را از قران، روایات و براهین عقلی دارد
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ
اَلْحَمْدُ وَ الثَّناءُ لِلِّهِ رَبِّ العالَمین وَ صَلَّی اللَّهُ عَلی سَیِّدِنا وَ نَبِیِّنا اَبی القاسِم المُصطَفی مُحَمَّد ص وَ عَلي اَهلِ بَيتِه الطَيّبين الطّاهِرين سِیَّما بَقیّةِ اللّهِ فی الاَرَضین وَ لَعْنَةُ اللّهِ عَلَي أعْدآئِهِمْ أجْمَعينَ إلَي يَوْمِ الدّين
در صد و نود و دومین خطبه در شهر کاشان مُکرَّم، در روز اول اسفند ماه، اول ماه مبارک رمضان، خود و شما برادران و خواهران را به رعایت بیشتر تقوا، سفارش می کنم « اُوصیکُم وَ نَفسیِ بِتَقوَی اللّه » مصداقاً هر هفته محضر صحیفه سجادیه می رویم و در صد و سی ششمین جمله ، فراز دیگری از دعای بیستم صحیفه سجادیه دعای ( مَكَارِمِ الْأَخْلَاقِ وَ مَرْضِيِّ الْأَفْعَالِ ) را خدمت شما عرض می کنم « اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ، وَ نَبِّهْنِي لِذِكْرِكَ فِي أَوْقَاتِ الْغَفْلَةِ ، » خدایا، من را برای یاد خودت در زمان های غفلت و بی خبری بیدار و اگاه کن. مرحوم سید علی خان کبیر ذیل این جمله در شرح ریاض السالکین می فرماید، یاد خدا چند مرحله دارد:
١ _ یاد لسانی، همینطور که شما اینجا نشسته اید می توانید ذکر شریف، الله اکبر، لا اله الله، سبحان الله و صلوات بر محمد و ال محمد را بفرستید.
٢_ تکلفاً ذکر را به قلب خود بفرستیم. کاری کنیم که به سختی قلب به یاد خداوند باشد.
٣ _ قلب نورانی شده و یاد خدا در قلب جای دارد. رسیدن انسان به این مرحله نیاز به تلاش دارد ولی شدنی می باشد. در حالات مرحوم رجب علی خیاط، امده است، اگر برای اقا پسری صحنه گناهی « خانم بی حجاب » را دید، سر خود را پائین کند و ذکر « یا حبیب، یا جمیل » را بگوید، حبیب و جمیل واقعی خداوند است. بعد دل از این صحنه منصرف می شود.
۴ _ از این بالاتر، مرحله ای است که ذاکرِ خدا، نه خودش و نه ذکر را می بیند و فقط خدا را می بیند. به تعبیر عرفا « جاء الحق و زهق الباطل ». یک مصداق را ذکر می کنم. قران در ایه ٣٧ سوره نور می فرماید « رِجَالٌ لَا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ ». ایت الله جوادی املی در تسنیم جلد شصت صفحه هفتاد و یک می فرماید: فرق تجارت با بیع این است، حرفه و شغل را تجارت می گویند، که شخص در سرمایه به قصد سود و فایده تصرف می کند، اما بیع، معامله و داد و ستد است. قران می فرماید، افرادی وجود دارند که شغل شان، انها را از ذکر غافل نمی کند. یعنی، اذان شده است و موذن می گوید « حَیَّ عَلی الصَّلاه »، هر شغلی « کارمند، مغازه دار، خانم خانه دار ،...» دارد، همه کارها را تعطیل می کند و سراغ نماز و ذکر خدا می رود. معنی بیع، که او را غافل نمی کند، این است که وقتی معامله می کند، به یاد خدا هست که کم فروشی نکند، گران فروشی نکند و ربا نگیرد. پس شرح این عبارت دعای امام سجاد ع این شد، خدایا، ان اوقاتی که من غفلت دارم، به یاد تو نیستم و وقت خود را به بطالت می گذارنم، در ان لحظه من را بیدار کن و آگاه کن که به یاد تو باشم.
این توصیه به تقوا در خطبه اول است.
حجت الاسلام حسینی افزود : بحث اصلی و محوری و مستمر ما در خطبه ها ، قران است ، که به ایه صد و هفتاد سوره بقره رسیدیم « وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا ۗ أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ » وقتی به کفار می گوئیم، از انچه خدا نازل کرده تبعیت کنید، در جواب پیامبر ص می گویند « علامه ره در المیزان جلد یک صفحه چهارصدو نوزده می فرماید « أَلْفَيْنَا، یعنی وجدنا، یافتیم » ما از انچه پدرانمان بر ان آئین بودند تبعیت می کنیم. خدا می فرماید، اگر پدرانشان بر اساس عقل کاری انجام ندادند و هدایت نشدند باز هم انها این مسیر را می روند
نکات ایه :
نکته اول : ارتباط این ایه با ایه هفته قبل این است، هفته قبل عرض کردیم، قران می فرماید« لَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ » از گام های شیطان پیروی نکنید. شیطان قدم به قدم می خواهد شما را به جهنم ببرد و علتش هم این است که « يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَالْفَحْشَاءِ » دستور می دهد که سوء « گناه با شدت کمتر » و فحشا « گناهی که شدتش بیشتر است » و بدعت را انجام بدهید. ایه امروز می فرماید، یکی از گام های شیطان، تبعیت کورکورانه و تقلیدی از پدرانی که کافر بودند، می باشد.
قران در ایه بیست و یک سوره لقمان، دقیقا به این برداشت بزرگان ما تصریح دارد، قران می فرماید « وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ الشَّيْطَانُ يَدْعُوهُمْ إِلَىٰ عَذَابِ السَّعِيرِ » بیایید از انچه خدا نازل کرده است تبعیت کنید، انها می گویند، همان کارهایی که آباء ما انجام می دادند ما هم انجام می دهیم، خدا می فرماید، ایا اگر شیطان انها را دعوت کند به انچه موجب می شود، انها به جهنم دردناک در آیند، باز هم تبعیت می کنند. پس یکی از گام های شیطان این است. پدر اگر منحرف بود، پدر اگر دین صحیح نداشت و پدر اگر ارزش های انقلاب و شهدا را قبول نداشت، اگر به پسر گفتیم، شما دین صحیح، و ارزش ها را بپذیر، پسر بگوید، من همانی را رفتار می کنم که پدرم بود
نکته دوم : تقلید ما از مرجع تقلید چگونه است؟ بزرگان تذکر داده اند، می فرمایند، تحقیق دوگونه است:
یک زمان، خودِ شخص محقق و مجتهد است. شخص از روی مبانی، قران و روایات به احکام می رسد
یک زمانی، شخص، محققانه تقلید می کند، از چند نفر خُبره سوال می کند که چه کسی در استنباط بهترین است. این تقلید محققانه می باشد. هر دو این تحقیق، انسان را به توحید می رساند، چه تحقیقِ مجتهدانه و چه تقلید محققانه که شما تقلید می کنید و مقلّد می شوید
نکته سوم : معنای « مَا أَنْزَلَ اللَّهُ » که خدا می فرماید از این تبعیت کنید، در ایه چیست؟ مصادیق « مَا أَنْزَلَ اللَّهُ » چیست؟
مصداق اول، ایات قران است « إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ » ما قران را در شب قدر نازل کردیم. همین روزه ای که شما خواهران، برادران، اقا پسرها، دختر خانم ها و روزه اولی ها که گرفتید، و من به شما تبریک و خوشامد می گویم، این مصداقی از « مَا أَنْزَلَ اللَّهُ » است که خدا می فرماید « كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ » روزه بر شما واجب شده است و شما از وحی خدا تبعیت کرده اید.
مصداق دوم : دستورات چهارده معصوم است. قران در ایه هفت سوره حشر می فرماید « مَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوه » از انچه پیامبر ص برای شما می اورد، تبعیت کنید، این هم « مَا أَنْزَلَ اللَّهُ » است. ذیل این ایه امده است، غنیمت های قبیله یهودی بنی نضیر را پیامبر تقسیم کردند و اکثر انان را به مهاجرین مکه دادند، از انصار، به چند نفر دادند. عده ای معترض شدند، ایه نازل شد، که هر چه پیامبر ص تقسیم نموده است عین عدالت است « مَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوه ».
مصداق سوم : عقل است. انچه عقل سالم به ان می رسد « مَا أَنْزَلَ اللَّهُ » است. روایت داریم، خدا برای انسان ها دو حجت اورده است، حجت ظاهری « پیامبر و امامان » و حجت باطنی که عقل است. قران در ایه چهل سوره یوسف به این امر اشاره نموده است. حضرت یوسف به مردم بت پرستان می فرمود « مَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا أَسْمَاءً سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ » انچه شما به جای الله می پرستید، چیزی نیست جز اسامی، که شما و پدرانتان اسم انها را خدا گذاشته اید. خدا، نازل نکرده است برای عبادت انها، سلطان. « سُلْطَان » یعنی حجت و دلیل عقلی. پس پیامبر ص فرمود از « مَا أَنْزَلَ اللَّهُ » تبعیت کنید، و « مَا أَنْزَلَ اللَّهُ » یعنی، قران، دستورات چهاره معصوم و انچه عقل سالم و برهان عقلی به ان می رسد.
نکته چهارم : ما امیرالمومنین علی ع داریم که هدایت شده بالاصل از طرف خداوند است و مردم وظیفه دارند سراغ او بروند نه دیگران. ذیل ایه سی و پنج سوره یونس امده است، اگر کسی هدایت یافته باشد باید سراغ هدایت یافته اصلی برود « أَفَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لَا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدَىٰ » ایا ان کسی که به حق هدایت می کند، این شایسته است که تبعیت بشود یا کسی که هدایت نمی کند مگر انکه هدایتش کنند. کدام شایسته است؟ ذیل این ایه در نورالثقلین، روایتی امده است. ابوبصیر از قول امام صادق ع می فرماید،.. أَبِي بَكْرٍ أُتِيَ بِرَجُلٍ قَدْ شَرِبَ اَلْخَمْرَ فَقَالَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ أَ شَرِبْتَ اَلْخَمْرَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَ لِمَ شَرِبْتَهَا وَ هِيَ مُحَرَّمَةٌ قَالَ إِنِّي أَسْلَمْتُ وَ مَنْزِلِي بَيْنَ ظَهْرَانَيْ قَوْمٍ يَشْرَبُونَ اَلْخَمْرَ وَ يَسْتَحِلُّونَهَا وَ لَمْ أَعْلَمْ أَنَّهَا حَرَامٌ فَأَجْتَنِبَهَا قَالَ فَالْتَفَتَ أَبُو بَكْرٍ إِلَی عُمَرَ قَالَ مَا تَقُولُ يَا أَبَا حَفْصٍ فِي أَمْرِ هَذَا اَلرَّجُلِ فَقَالَ مُعْضِلَةٌ وَ أَبُو اَلْحَسَنِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ لَهَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا غُلاَمُ اُدْعُ عَلِيّاً عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ عُمَرُ بَلْ يُؤْتَی اَلْحُكْمُ فِي بَيْتِهِ فَأَتَوْهُ وَ عِنْدَهُ سَلْمَانُ فَأَخْبَرُوهُ بِقِصَّةِ اَلرَّجُلِ وَ اِقْتَصَّ اَلرَّجُلُ عَلَيْهِ قِصَّتَهُ فَقَالَ لِأَبِي بَكْرٍ اِبْعَثْ مَعَهُ مَنْ يَدُورُ بِهِ عَلَی مَجَالِسِ اَلْمُهَاجِرِينَ وَ اَلْأَنْصَارِ فَمَنْ كَانَ تَلاَ عَلَيْهِ آيَةَ اَلتَّحْرِيمِ فَلْيَشْهَدْ عَلَيْهِ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ أَحَدٌ تَلاَ عَلَيْهِ آيَةَ اَلتَّحْرِيمِ فَلاَ شَيْءَ عَلَيْهِ قَالَ فَفَعَلَ أَبُو بَكْرٍ بِالرَّجُلِ مَا قَالَهُ فَلَمْ يَشْهَدْ عَلَيْهِ أَحَدٌ فَخَلَّی سَبِيلَهُ اَلْخَبَرَ فَقَالَ سَلْمَانُ لِعَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ لَقَدْ أَرْشَدْتَهُمْ فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِنَّمَا أَرَدْتُ أَنْ أُجَدِّدَ تَأْكِيدَ هَذِهِ اَلْآيَةِ فِيَّ وَ فِيهِمْ أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَی اَلْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لاٰ يَهِدِّي إِلاّٰ أَنْ يُهْدیٰ فَمٰا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ .» اولین قضاوتی که بعد از پیامبر ص بوجود امد، این فضیه بود، شخصی را نزد ابوبکر، خلیفه اول برادران اهل سنت اوردند و گفتند، مشروب خورده است، ابوبکر به او گفت، مشروب خورده ای؟ او گفت بله. ابوبکر سوال مرد، چرا شراب خوردی در حالی که حرام است. او گفت، من مسلمان شدم، اما خانه ام وسط جمعیتی است که همه ان جمعیت مشروب را حلال می دانند، اگر می دانستم حرام است، نمی خوردم. ابوبکر به عمر گفت، نظر شما چیست؟ باید شلاق زده شود یا نه؟ عمر گفت، این مشکلی است که باید علی ع بیان کند. ابوبکر به غلامش گفت، علی ع را خبر کنید به مسجد بیاید، اما عمر گفت، ما به منزل علی ع می رویم و او حکم را در منزل بگوید. بر امیرالمومنین علی ع وارد شدند و سلمان کنار مولا بود. علی ع به ابوبکر فرمودند، این اقایی که شراب خورده است را به مجالس مهاجرین و انصار ببرید و دور بگردانید و سوال کنند، ایا کسی ایه حرام بودن شراب را بر او تلاوت کرده است یا نه؟ انها شهادت بدهند. ابوبکر این کار را انجام داد و هیچ کسی شهادت علیه او نداد که من ایه تحریم شراب را بر او خوانده ام. پس او را ازاد کردند. سلمان به علی ع فرمودند، انها را ارشاد کردی، حضرت فرمود، قصد من از این قضیه این بود که تاکید کنم، ایه شریف ایه ٣۵ سوره یونس« أَفَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لَا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدَىٰ » را در حق خودم و در حق انها. ایا علی ع که به حق هدایت می کند، شایسته است تبعیت شود یا کسی که نمی تواند هدایت کند، مگر انکه خودش هدایت شود.
خدایا : ما را قدردان ولایت امیرالمومنین و اولاد طاهرینش قرار بده
خدایا : ما را از تقلید کورکورانه مصون و محفوط بدار
خدایا : ما را جزو محققان اصلی و محققان تقلیدی قرار بده
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ :
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ، اللَّهُ الصَّمَدُ ، لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ، وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ