تاریخ خبر:۱۴۰۵ يکشنبه ۲۶ مهر
خطبه اول نماز جمعه : مورخ : ١۴٠۵/٠٧/٢۴
امام جمعه کاشان: یکی از مصادیق یاری دین خدا، حضور در میادین است
امام جمعه کاشان: امیرالمومنین علی ع در نهج البلاغه می فرماید، کسی که در عمل صالح کوتاهی کند دچار اندوه می شود. ایت الله مکارم شیرازی در شرح شان بر این عبارت می فرماید، این اندوه می تواند در دنیا باشد، می تواند در آستانه رفتن به برزخ باشد و می تواند در سرای اخرت باشد.
خطبه اول نماز جمعه : مورخ : ١۴٠۵/٠٧/٢۴
امام جمعه کاشان: یکی از مصادیق یاری دین خدا، حضور در میادین است
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ
اَلْحَمْدُ لِلِّهِ رَبِّ العالَمین وَ صَلَّی اللَّهُ عَلی سَیِّدِنا وَ نَبِیِّنا اَبی القاسِم المُصطَفی مُحَمَّد ص وَ عَلي اَهلِ بَيتِه الطَيّبين الطّاهِرين سِیَّما بَقیّةِ اللّهِ فی الاَرَضین وَ لَعْنَةُ اللّهِ عَلَي أعْدآئِهِمْ أجْمَعينَ إلَي يَوْمِ الدّين
در دویست و بیست و ششمین خطبه در کاشان مکرّم ، در بیست چهار مهرماه و پنجم جمادی الاولی، روز تولد با سعادت حضرت زینب سلام الله علیها خود و شما برادران و خواهران را به رعایت تقوای الهی، سفارش می کنم . « اُوصیکُم وَ نَفسیِ بِتَقوَی اللّه ». در ادامه توصیه به تقوا در خطبه اول و بیان حکمت های نهج البلاغه، به حکمت صد و بیست وهفتم نهج البلاغه از مصادیق تقوا رسیدیم. امیرالمومنین علی ع در این حکمت می فرماید « مَنْ قَصَّرَ فِي الْعَمَلِ ابْتُلِيَ بِالْهَمِّ، وَ لَا حَاجَةَ لِلَّهِ فِيمَنْ لَيْسَ لِلَّهِ فِي مَالِهِ وَ نَفْسِهِ نَصِيبٌ » کسی که در عمل صالح کوتاهی کند دچار اندوه می شود. ایت الله مکارم شیرازی در شرح شان بر این عبارت می فرماید، این اندوه می تواند در دنیا باشد، می تواند در آستانه رفتن به برزخ باشد و می تواند در سرای اخرت باشد.
در دنیا ، گاهی اوقات متنبّه می شود و می گوید، در دنیا می توانستم، چقدر وقت خود را برای اعمال صالح استفاده کنم، اما یا منفی استفاده شد و یا نه مثبت و نه منفی استفاده شد، لذا غم و حسرت می خورد.
در استانه انتقال از دنیا به برزخ، وقتی چشمش به برزخ باز می شود، می گوید « رَبِّ ارْجِعُونِ، لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ » خدایا، اجازه بده برگردم، شاید کار صالحی انجام بدهم، در انچه که از واجبات ترک کردم
در سرای اخرت هم، فریاد بر می اورد « يَا حَسْرَتَا عَلَىٰ مَا فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ » چقدر من درباره جنب الله که یک مصداقش ولایت مولی امیرالمومنین علی ع می باشد، کوتاهی کردم.
در ادامه حکمت امیرالمومنین علی ع می فرماید « وَ لَا حَاجَةَ لِلَّهِ فِيمَنْ لَيْسَ لِلَّهِ فِي مَالِهِ وَ نَفْسِهِ نَصِيبٌ » خدای متعال حاجت ندارد « حاجت ندارد، یعنی اعتنا ندارد » به مرد و زنی که، نباشد برای خدا، نصیبی از مال و جانش. اگر اقا یا خانمی در مال یا جانشان، برای خدا نصیبی نباشد، امیرالمومنین علی ع از قول خداوند می فرماید، من به او اعتنایی ندارم. معنای این عبارت چیست؟ به تعبیر مرحوم مغنیه در شرح نهج البلاغه اش می فرماید، نصیب خدا در مال، یعنی انسان حق فقراء را بدهد، همانگونه که در سوره معارج، قران می فرماید « وَٱلَّذِينَ فِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقࣱّ مَّعۡلُومࣱ، لِّلسَّآئِلِ وَٱلۡمَحۡرُومِ » بخشی از مال ما باید به فقراء برسد. نصیب خدا در انفس یعنی، دین خدا را یاری کند و جبهه باطل را رسوا کند. همین کاری که شما برادران و خواهران، شب ها در میادین انجام می دهید، مصداقی از نصیب خداوند در انفس و جان شما می باشد. این که خواهران محترم، طلاهای خود را برای جبهه مقاومت، برای ساخت حرم مطهر حضرت امام حسین ع و صحنه عقیله بنی هاشم و یا بعضی از خانواده های محترم مانند خانواده مرحوم حاج علی معلم طاهری برای مصلّی کاشان کمک می کنند، مصداقی از نصیب الله در مال می باشد. امیرالمومنین علی ع می فرماید، اگر کسی، نصیبی از جان و مالش را برای خداوند بذل نکند، خداوند به او بی اعتنا می باشد. به تعبیر اقای خویی و دیگر بزرگان، یعنی از مواهب رحیمیه خداوند بی نصیب می شود.
پس توصیه به تقوا خطبه اول این بود : در عمل صالح کوتاهی نکنیم، ضمنا، نصیب باریتعالی را در جان و مال خودمان بپردازیم، بلکه اولیاء الهی تمام مال و جانشان را برای خداوند بذل می کنند.
حجت الاسلام حسینی افزود : بحث اصلی و محوری و مستمر ما در خطبه ها ، قران است ، به ایه صد و هشتاد و هفت سوره بقره رسیدیم، قران می فرماید « أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَائِكُمْذهُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ ۚعَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۖ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ ۚ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ۖ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ ۚ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ »
برای شما حلال شد، شب های ماه رمضان، مباشرت با همسرتان. همسرتان برای شما و شما برای انها لباس هستید. خدا می داند، بخودتان خیانت می کنید، خداوند توبه شما را پذیرفت، از زمان نزول ایه، مباشرت مجاز شد، دنبال کنید، انچه را که خداوند برای شما نوشته است. با رعایت ادب به جهت خاص بودن ایه، چند نکته را عرض می کنم
نکات ایه :
نکته اول : منظور از « لَيْلَةَ الصِّيَامِ، شبِ روزه » چیست؟ بعضی از مفسران می فرمایند، روز اول ماه رمضان که تمام شد، شبِ بعد از مغربش، می شود لَيْلَةَ الصِّيَامِ. ولی اکثر مفسرین می فرمایند، لَيْلَةَ الصِّيَامِ، یعنی، شبی که فردایش روزه می گیریم، و این به قرینه لَيْلَةَ الجُمعَه است، می گوئیند، شب جمعه سوره واقعه و یا سوره جمعه را بخوانید، لَيْلَةَ الجُمعَه، یعنی، شبی که فردایش روز جمعه است
نکته دوم : درباره شان و ماجرای نزول ایه می باشد. علامه ره در المیزان جلد دوم صفحه ۴۵ می فرماید، وقتی ایه ١٨٣ سوره بقره « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ، ای کسانی که ایمان اورده اید، روزه بر شما واجب شد، همانگونه که بر دیگران از امم سابق واجب شد » نازل شد، مسلمانان فکر کردند، « كَمَا كُتِبَ » یعنی تمام ریز احکام عین گذشتگان است. علامه ره می فرماید، حکم روزه نصارا در روزه اینگونه بود، اذان مغرب که می شد، تا زمانی که در اول شب بیدار بودند، می توانستند غذا بخورند و مباشرت داشته باشند، اما اگر اول شب می گذشت و یا اول شب خواب بودند و نیمه شب بیدار می شدند، خوردن، اشامیدن و مباشرت حرام می شد. این برای مسلمان جوان در بحث مباشرت و برای افراد مسن، در رابطه با خوردن و آشامیدن سنگین بود، لذا می فرماید، حکم خدا را رعایت نمی کردند. مرحوم شُبَّر ذیل ایه می فرماید، شخصی، قبل از افطار خوابید، وقتی بیدار شد، طبق برداشت از امت های دیگر، افطار نکرد، ایام جنگ خندق بود، فردا هم برای حفر خندق کنار پیامبر ص حاضر بود، بود، بدون افطار و سحر بود، لذا بیهوش شد، و در چنین شرایطی این ایه نازل شد
نکته سوم : این حکم که خدا می فرماید برای شما مجاز شد، بعضی می فرمایند، اصلاً قبلاً حرمتی نبوده، ولی ایت الله جوادی املی می فرماید، هم قرینه در ایه وجود دارد و هم در خارج از ایه و در روایات قرینه وجود دارد، که نکاح و خوردن در اول شب حرام بوده است. بعنوان نمونه علامه مجلسی ره بحار جلد دوم صفحه ٢۴١ در روایتی از امام صادق ع نقل می کنند، ازدواج و مباشرت و خوردن، در شب ماه رمضان، بعد از خواب « اگر چند ساعتی می خوابید، و بعد از ان، اگر تا اذان صبح هم بیدار بود » حرام بودند. این قرینه خارجی است. قرینه داخلی ان را هم ایت الله جوادی املی می فرماید و همان است که خدمت شما عرض کردم:
* شما بخودتان خیانت می کردید،
*خداوند توبه شما را پذیرفت
* خداوند شما را عفو کرد
* فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ، از این تاریخ به بعد مجاز هستید، این ها نشان می دهد حرام و گناه بوده است، و عفو دلیل بر معصیت بودن دارد
نکته چهارم : زن و شوهر برای هم لباس هستند. نگاه دین اسلام چقدر به زن و شوهر زیبا می باشد، به کمک پنج تفسیر از، مرحوم شُبَّر، مرحوم طبرسی در مجمع البیان، علامه ره در المیزان، ایت الله جوادی املی در تسنیم حجت الاسلام قرائتی در تفسیر نور، هشت مورد درباره این که، زن و شوهر برای هم لباس هستند را عرض می کنم.
١ _ لباس مانع است که به ما آسیب برسد. زن و مرد وقتی با هم ازدواج کردند، باعث مصونیت از تیرهای شیطان می شوند. جناب شُبَّر می فرماید.ازدواج، انسان را از فسق و فجور باز می دارد. ایت الله جوادی املی هم به روایت پیامبر ص اشاره می کند که « مَنْ تَزَوَّجَ فَقَدْ أَحْرَزَ نِصْفَ دِينِهِ » نصف دین انسان با ازدواج کامل می شود. لباس، انسان را از اسیب حفظ می کند، ازدواج هم انسان را از تیرهای سهمگین شیطان حفظ می کند.
٢ _ لباس عیب انسان را می پوشاند، ممکن است در پوست خود عیبی داشته باشیم و وقتی لباس می پوشیم، این عیب اصلاً مشخص نیست. زن و شوهر با هم با ازدواج برای هم آبروی اجتماعی هستند
٣ _ لباس انسان را از گرما و سرما حفظ می کند. زن و شوهر در حوادث تلخ و شیرین، گرم و سرد زندگی برای هم موجب دلگرمی هستند.
۴ _ لباس با صاحبِ لباس، رابطه تنگاتنگ و صمیمی دارند که باعث می شود بیگانه بین لباس و صاحبِ لباس نیاید. زن و مرد هم با هم در زندگی روابط دوستانه و صمیمی دارند تا بیگانه در این زندگی نیاید. دوستِ پسر و دوستِ دختر، در ادبیات اسلام نیست. « هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ ». انقدر زن و شوهر با هم در زندگی صمیمی هستند که اصلاً بیگانه در فکرشان هم نمیاید
۵ _لباس انسان را محدود می کند که بدن با بیرون تماس نداشته باشد. زن و شوهر هم از حلال الهی بهره مند می شوند و هر کدام مانع از تماس بیگانه می شوند.
۶ _ انسان پوشیدن لباس کثیف و الوده را دوست ندارد، پس، هر کدام از زن و مرد وقتی می خواهند به خواستگاری بروند، اقا و خانم، در انتخاب ملاک همسر، دقت می کنند که همسر انتخابی پاک باشد.
٧_ به تعبیر قران، لباس مایه آرامش است، قران در
ایه ده سوره نباء می فرماید « وَجَعَلْنَا اللَّيْلَ لِبَاسًا ». ازدواج هم باعث آرامش است باز قران در ایه ٢١ سوره روم می فرماید « مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا » ، تا مرد در کنار زن به سَکن و ارامش برسد.
٨_ لباس برای ما موجب زینت است. زن و شوهر برای هم زینت هستند، وقتی پسر و دختری با هم ازدواج کردند، مرد و زن در خانواده و اجتماع احترام بیشتری دارند.
نکته پنجم : « وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ »انچه خداوند برای شما مکتوب کرده است، ان را طلب کنید. این چه چیزی است که خدا مکتوب کرده است؟ مرحوم طبرسی در مجمع البیان می فرماید، تمتّع ببرید تا خدا فرزندی به شما بدهد، و فرزند عبد خدا باشد و تسبیح خداوند را بگوید، خداوند دوست دارد، انچه را که برای شما مجاز قرار داده است از ان استفاده کنید، همانطور که خداوند دوست دارد واجباتش را انجام دهید، در حلال ها هم خداوند دوست دارد از ان بهره مند شوید . مرحوم شُبَّر هم می فرماید « مَا كَتَبَ اللَّهُ » یعنی وَلَد، فرزند. و رهبر شهید عزیز ما موقعی که خطبه عقد را قرائت می کردند، به زوج های جوان چه حکیمانه توصیه می نمودند که زود صاحب فرزند شوید، برای سال های بعد نگذارید، ممکن است تقدیر الهی چیز دیگری شود.
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ
وَالْعَصْرِ، إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ ، إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ