خطبه اول
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ. بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ. الْحَمْدُ وَ الثَّنَاءُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا وَ نَبِيِّنَا أَبِي الْقَاسِمِ الْمُصْطَفَى مُحَمَّدٍ. (اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ) وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ، سِيَّمَا بَقِيَّةِ اللَّهِ فِي الْأَرَضِينَ، وَ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى أَعْدَائِهِمْ أَجْمَعِينَ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ.
در دویست و هفتمین خطبه در کاشان مکرم، روز عید قربان، خود و شما برادران و خواهران را به تقوای الهی سفارش میکنم؛ «أُوصِيكُمْ وَ نَفْسِي بِتَقْوَى اللَّهِ».
رسیدیم به حکمت ۱۱۹ امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام). در این حکمت میفرماید: «مَثَلُ الدُّنْيَا كَمَثَلِ الْحَيَّةِ»؛ مَثَلِ دنیای حرام، مَثَلِ مار سمی میماند؛ «لَيِّنٌ مَسُّهَا»؛ اگر انسان دست روی این مار بکشد، نرم است؛ «وَ السَّمُّ النَّاقِعُ فِي جَوْفِهَا»؛ اما سم کشنده و جانگداز در درون آن وجود دارد. «يَهْوِي إِلَيْهَا»؛ تمایل پیدا میکند به سوی این دنیای حرام، «الْغِرُّ الْجَاهِلُ»؛ آدم خام بیتجربهای که زود فریب میخورد. «وَ يَحْذَرُهَا»؛ دوری میگزیند از آن دنیای حرام، «ذُو اللُّبِّ الْعَاقِلُ»؛ آدم خردمند عاقل.
دو سه تا شرح در این جمله عرض بکنم محضرتان. ابن میثم، شارح بزرگ شیعی، میگوید: دنیای حرام در نظر بیننده مَثَلِ یک لقمه لذیذ و در دسترس میماند، سهل است، زود میتواند به دستش بیاورد. اما اگر به این لقمه حرام دست بیندازد، باعث بدبختی اخرویاش میشود. کسی که به سرانجام این لقمه حرام آگاه است، به سرانجامش آگاه است، اصلاً به سمتش نمیرود. اما آن که خبر ندارد از سرانجامش، یا خبر دارد ولی برایش مهم نیست، میرود سراغ این لقمه حرام. این شرح جناب ابن میثم.
آیتالله خویی در «منهاج البراعه» میفرماید: یک آدم نابینا را در نظر بگیرید، نمیبیند. این شخص اگر دستش را بگذارید روی پوست مار، آن نرمی این پوست مار را احساس میکند، اما از خباثت درونش، وحشی بودن درونش، هیچ خبر ندارد. لذا میفرماید: «لَا يَقْرَبُهَا إِلَّا الْأَعْمَى بِالْعَيْنِ أَوِ الْقَلْبِ»؛ کسی سراغ این دنیای حرام نمیرود مگر اینکه چشمش کور باشد یا چشم قلبش کور باشد، جلوی بصیرتش یک غشاوه و پوشش و پردهای آمده باشد. اما آدم عاقل که دارد میبیند این درونش سم وجود دارد، سراغ این نرمی ظاهری و به تعبیر رهبر شهیدمان در رابطه با آمریکا: «دستِ دارای مخمل اما باطن چدن و آهن»، نمیرود. این هم شرح آیتالله خویی در منهاج؛ فرمود آدم کور سراغ این مار میرود، کورِ باطن.
آیتالله مکارم میفرماید: دنیا ما دو جور داریم؛ در روایت هم آمده: دنیای بلاغ و دنیای مذموم. یک دنیا هست ما را به آخرت میرساند. از امام (علیهالسلام) سؤال کردند: من میروم سر کار، پول درمیآورم، برای خانوادهام، برای صله رحم، برای صدقه، برای قربانی که الان حاج آقا فرمودند. فرمودند: اینها دنیا نیست، اینها آخرت است. اما یک دنیای مذمومی داریم؛ دنیای مذموم یعنی غفلت، بیخبری از خدا، آلوده شدن به هر گناهی برای به دست آوردن آن مال یا برای حفظ کردن آن مال. این میشود همان مار سمی که ظاهرش النگو هست، ظاهرش طلا و نقره هست، اما ضربالمثل شده است پیچش این مارگزیده؛ «يَتَمَلْمَلُ كَتَمَلْمُلِ السَّلِيمِ». انسان را چنان زمین میزند، دستگاههای بدن از کار میافتد که مرگ او نزدیک میشود. اگر دنیاپرست غافل بشود از این دنیای حرام، دیگر نه خدا را میشناسد، نه عقل را میشناسد، نه به فکر حقالناس است و نه به فکر وجدان. این توصیه به تقوای خطبه اول.
متن خطبه اول، اگر خاطرتان باشد، آیه ۱۷۹ قصاص بود: «وَ لَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ». محضرتان عرض شد، خدا سه تا حکم قرار داده؛ اگر خدای نکرده کسی به قتل رسید: یا قصاص، یا دیه، یا عفو. خدا میفرماید: من قصاص را قرار دادم تا جامعه به حیات برسد. یک سؤالی شده از امام صادق (علیهالسلام) که اگر اولیای دم سه تا نظر داشتند، یکیشان گفت من میخواهم قصاص کنم، یکیشان گفت من میخواهم دیه بگیرم، یکیشان گفت من میخواهم عفو کنم، تکلیف چیست؟
امام صادق (علیهالسلام) جواب دادند به این شرحی که محضرتان عرض میکنم. صحیحه ابی ولاد از امام صادق (علیهالسلام): «أَنَّ رَجُلًا قُتِلَ وَ لَهُ أُمٌّ وَ أَبٌ وَ ابْنٌ». «فَقَالَ الِابْنُ: أَنَا أُرِيدُ أَنْ أَقْتُلَ قَاتِلَ أَبِي»؛ پسر میگوید: من میخواهم قاتل پدرم را به قتل برسانم، من قصاص را میخواهم. «وَ قَالَ الْأَبُ»؛ پدر میگوید: «أَنَا أُرِيدُ أَنْ أَعْفُوَ»، من میخواهم عفوش کنم. مادر میگوید: «أَنَا أُرِيدُ أَنْ آخُذَ الدِّيَةَ». تکلیف چیست؟ سه تا نظر در بین اولیای دم وجود دارد.
امام صادق (علیهالسلام) فرمودند: مادر که میگوید من دیه را میخواهم، مادر در قرآن یک ششم دیه را میبرد، این یک ششم دیه را این پسر که میخواهد قصاص بکند قاتل پدرش را، به مادرش بدهد؛ «فَلْيُعْطِ الِابْنُ أُمَّ الْمَقْتُولِ السُّدُسَ مِنَ الدِّيَةِ». خب پدر که عفو کرده، پدر گفت من عفو میکنم، این عفو پدر چه تأثیری دارد؟ پسر میگوید من میخواهم قصاص کنم. میفرماید: «وَ يُعْطِي»، بدهد همین پسر به ورثه قاتل، «السُّدُسَ مِنَ الدِّيَةِ»؛ آن یک ششمی را که حق پدر بود و عفو کرده، این پسر بدهد به خانواده ورثه قاتل، بعد آن قصاص را انجام بدهد.
تحریر امام را شما وقتی نگاه میکنید، در بحث کیفیت قصاص، استیفای قصاص، دقیقاً به همین روایت امام فتوا داده است. میفرماید: «وَ لَوْ عَفَا بَعْضٌ مَجَّاناً لَمْ يَسْقُطِ الْقِصَاصُ، فَلِلْبَاقِينَ»؛ آنهایی که میخواهند قصاص کنند، باید رد کنند نصیب آن کسی که عفو کرده است را «عَلَى الْجَانِي»، به خانواده قاتل.
یک نکته هم در رابطه با عید سعید قربان عرض بکنم. در تهران یک واعظ بسیار ارزشمندی بود، شب هفتم یا هشتم محرم، یک جوانی آمد از ایشان سؤال کرد: من معنای این شعر حافظ را نمیفهمم، برای من توضیح بدهید:
«مرید پیر مغانم ز من مرنج ای شیخ / که وعده تو کردی و او به جا آورد»
این واعظ بزرگوار گفت: من میروم روی منبر برای همه توضیح میدهم. رفت روی منبر، شب هفتم یا هشتم محرم بود، وسطهای منبر گفت: جوانی از من سؤال کرده، پاسخش این است: پیر مغان یعنی امام حسین (علیهالسلام)، شیخ یعنی حضرت ابراهیم، وعده یعنی ذبح اسماعیل. مرید پیر مغانم، مرید امام حسین (علیهالسلام) هستم، ز من مرنج ای شیخ، ای حضرت ابراهیم از من ناراحت نشو، که وعده تو کردی که اسماعیلت را ذبح کنی و او به جا آورد، تا پایان عمرش نان گندم نخورد.
در بین این سال تا سال بعد، این عالم از دنیا میرود. شب هفتم یا هشتم سالِ بعدِ محرم، آمد به خواب همان جوان. گفت: جوان، یک سؤالی از من پرسیدی، یک پاسخی به تو دادم، ولی الان که رفتم در برزخ، یک جواب دیگری هم برایش پیدا کردم. پیر مغان یعنی امام حسین (علیهالسلام)، شیخ یعنی حضرت آدم ابوالبشر، وعده یعنی نخوردن گندم. مرید پیر مغانم، مرید امام حسین (علیهالسلام) هستم، ز من مرنج ای شیخ، ای حضرت آدم از من ناراحت نشو، که وعده تو کردی که گندم نخوری که خوردی و او به جا آورد با ذبح علیاصغر و علیاکبرش.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ. قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ. اللَّهُ الصَّمَدُ. لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ. وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ.
خطبه دوم:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ.
در خطبه دوم هم خود و شما خواهران و برادران را به رعایت تقوای الهی سفارش میکنم. اگر خاطرتان باشد، در خطبه دوم الان ۱۱ جلسه است که توصیه به تقوای ما حق امام زمان است. حق امام زمان با استفاده از دعای ندبه: «وَ أَعِنَّا عَلَى تَأْدِيَةِ حُقُوقِهِ إِلَيْهِ». یازدهمین جلسه در حقوق امام زمان عرض میکنم مودت و محبت به امام زمان است. آیه 23 شورا مکرر خواندید: «قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا»؛ من برای ۲۳ سال بعثت از شما اجر نمیخواهم، «إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى»؛ مگر مودت و محبت با فامیلم.
در مجمعالبیان جلد ۹ صفحه ۲۸ آمده، از سه امام روایت داریم؛ امام سجاد، امام باقر، امام صادق (علیهمالسلام) که از پیامبر اکرم سؤال کردند: «يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هَؤُلَاءِ»؛ اینها کیستند، «الَّذِينَ أَمَرَنَا اللَّهُ بِمَوَدَّتِهِمْ»؛ که خدا دستور داده به ما مودت آنها را؟ حضرت فرمودند: «عَلِيٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ وُلْدُهُمَا». یک صلوات ختم کنید. (اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ).
لذا ما به ۱۴ معصوم، به ۱۲ امام، به حضرت زهرا باید مودت داشته باشیم طبق این آیه. منتها امام زمان یک ویژگی دارد، من ویژگیاش را بخوانم محضرتان. ببینید در کتاب غایةالمرام دارد باب ۲۳ حدیث ۱۰۵. در شب معراج وقتی خداوند متعال انوار ۱۲ امام، امیرالمؤمنین تا حضرت صاحب را به پیامبر اکرم نشان داد، به پیامبر اکرم خدا فرمود اینها امامان هستند. بعد حضرت باریتعالی رو کردند به پیامبر، فرمودند این آخری امامِ قیامکننده است، منتقم از دشمنان اوست. ای محمد او را دوست بدار. (اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ). ببینید، همه را خدا فرمود دوست بدار، اما ویژه امام زمان را سفارش کردند: ای پیامبر او را دوست بدار که منِ خدا او را و هر کسی که او را دوست بدارد، دوست دارم. این توصیه به تقوای خطبه دوم که مودت و محبت به امام زمان را بیش از پیش مدنظر داشته باشیم.
فواید قربانی
دو نکته را در خطبه دوم عرض میکنم. یکی بحث قربانی است که حاج آقای بنیهاشم هم مفصل توضیح دادند. من هم یکی دو نکته عرض میکنم در فواید قربانی. یکی از فواید قربانی میفرماید، ابوبصیر از امام صادق (علیهالسلام) پرسید: «مَا عِلَّةُ الْأُضْحِيَّةِ»؛ چرا قربانی کنیم؟ حضرت فرمود یکی از فوایدش این است: این خون قربانی که ریخته میشود، اولین قطره آن که ریخته بشود، صاحب این قربانی را خدای متعال میبخشد؛ «إِنَّهُ يُغْفَرُ لِصَاحِبِهَا عِنْدَ أَوَّلِ قَطْرَةٍ تَقْطُرُ مِنْ دَمِهَا عَلَى الْأَرْضِ». این فایده، این یک فایده. خدای متعال به خاطر این قربانیِ شما خواهر و برادر که سهیم شدید... مسئول کمیته امداد گفتند هفته قبل با تبلیغی که شد شما ۹۶ میلیون کمک کردید. ۹۶ میلیون من عرض کردم ۶ هزار خانواده نیازمند داریم، این ۹۶ میلیون میشود ۹۶ تا خانواده را نفری یک تومان پوشش بدهد برای گوشتشان. فاصله زیاد است. امروز هم اگر کمیته امداد آماده بودند برای جمعآوری، سهیم بشوید خواهران. پس اولین فایده این است که خدا انسان را میبخشد که سهیم شده در یک قربانی.
فایده دوم فرمود باعث تقوا است، آن هم تقوای پنهانی. یک وقت من جلوی شما خودم را مراقبت میکنم، یک وقت در درون منزل که هیچکس نیست من مراقبت میکنم. پیامبر اکرم فرمودند یکی از فواید قربانی این است: «وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ يَتَّقِيهِ بِالْغَيْبِ»؛ چه کسی در پنهان تقوا را رعایت میکند. خیلی مهم استها! قربانی باعث میشود انسان تقوای پنهان علاوه بر تقوای ظاهر داشته باشد.
فایده سوم پیامبر اکرم فرمودند این قربانی در عبور از صراط مرکب شماست. «اسْتَفْرِهُوا» (با هاء دو چشم)، فربه (با هاء دو چشم)، یعنی با جلال و با ابهت کردنِ کار. قربانیهایتان را لاغر انتخاب نکنید، قربانیِ خوب. «اسْتَفْرِهُوا ضَحَايَاكُمْ»؛ با جلال، با ابهت قرار بدهید قربانیهای خودتان را. چرا؟ «فَإِنَّهَا مَطَايَاكُمْ»؛ مرکبهای شما هستند، «عَلَى الصِّرَاطِ»؛ برای عبور از صراط. پس سه تا فایده عرض کردم: یک، بخشش گناه؛ دو، تقوای پنهانی؛ سه، مرکب انسان برای عبور از صراط. پنج شش تا فایده نوشته بودم، اکتفا میکنم به همین سه.
اوضاع جنگ آمریکا علیه ایران
نکته پایانی، بحث اوضاع جنگ آمریکا علیه ایران:
- اولاً وضعیت خود رژیم: چهجوری است خواهرها، برادرها؟ این موشکهایی که از جمهوری اسلامی و لبنان عزیز و محور مقاومت شلیک شد به رژیم صهیونیستی، روان اسرائیلیها را به هم ریخته. روزنامههای رژیم نوشتند: تقاضا برای درمان سلامت روان در اسرائیل نه ۱۰۰ درصد اضافه شده، ۲۴۰ درصد افزایش پیدا کرده. میروند مراجعه میکنند برای آسیبهای روانیشان ناشی از جنگ طولانی که خودشان تحمیل کردند به ما. این نکته اول.
- نکته دوم، متحدان آمریکا: آمریکا دستش را دراز کرد جلوی ناتو گفت بیایید کمکم کنید که ما تنگه هرمز را باز کنیم. جواب فرانسه را من فقط برای شما بخوانم. فرانسه گفت که ناتو یعنی پیمان آتلانتیک شمالی، این پیمان مربوط به آن منطقه است، لذا نقشآفرینی ناتو در یک مأموریت بینالمللی در تنگه هرمز اصلاً جزو اهداف ناتو نیست که ترامپ از ما درخواست میکند. این هم دست رد فرانسه به آمریکا.
- نکته سوم، همحزبیهای ترامپ است: شنیدید در هفته گذشته در مجلس سنای آمریکا آمدند رأیگیری کردند که اختیارات ترامپ را محدود کنند در جنگ علیه ایران. در سنا تصویب شد. یعنی هم دموکراتها رأی دادند که مخالف ترامپاند و هم بعضی از همحزبیهای جمهوریخواه آمریکا که همحزب ترامپ هستند، آمدند با دموکراتها همنظر شدند. اینجا در سنا تصویب شد که ترامپ محدود بشود اختیاراتش. آمدند در مجلس نمایندگان تصویب کنند مرحله دوم. جمهوریخواهها احساس کردند که اگر در این مجلس نمایندگان هم رأیگیری بکنند دوباره نتیجه همان میشود؛ ترامپ محدود میشود. لذا به تعبیر یکی از نمایندگان دموکرات، جمهوریخواهها ترجیح دادند فرار کنند. چمدانهایشان را برداشتند فرار کنند تا مجلسشان از رسمیت بیفتد و این آبروریزی برای ترامپ ایجاد نشود. فرار از مجلس برای جلوگیری از شکست. این وضعیت درون آمریکا است و متحدان آمریکا و رژیم.
وضعیت جبهه حق
اما در این طرف، در جبهه حق، مردم ما میبینیم محکم در خیابان ایستادند. همین شما عزیزانی که الان در نماز جمعه هستید، دیروز از ساعت سه و نیم حرکت کردید از منزل، چهار آمدید در مصلی یا جاهای مختلف تا حدود هفت زیارت امام حسین (علیهالسلام) را خواندید، دعای شریف عرفه را. بعد رفتید منزل، دوباره هشت و نیم تا ده و نیم اجتماع پرشور و حماسی در خیابان. امروز دوباره ساعت شش و ربع، شش و نیم حرکت کردید، الان در نماز عید در مصلی. ببینید، در یک فاصله کمتر از ۲۰ ساعت، سه تا اجتماع با همین جمعیت و بیشتر از این جمعیت تشکیل شده. این مردم ما فقط.
نیروهای مسلح ما دستشان روی ماشه است و اعلام کردند، در هفته قبل هم در جمعه عرض کردم، این بار اگر آمریکاییها غلطی بکنند و حملهای را به عنوان جنگ آغاز بکنند، دیگر پاسخ ایران فرامنطقهای خواهد بود. دولت محترم هم دارد تلاشش را انجام میدهد برای وفور مایحتاج. قوه قضاییه، مجلس و دستگاههای نظارتی ما هم کنترلها را، هم ما تقاضا داریم، هم خودشان شروع کردند بیشتر. و نیروی انتظامی ما هم علاوه بر تأمین امنیت به لطف خدا کشفیاتش را دارد. یعنی علاوه بر اینکه دارد امنیت را در این چند ماه ایجاد میکند، جناب آقای سرهنگ کاکاوند برای من گفتند که حدود ۲۸۸ تا کشف سرقت داشتند در این دو سه ماه که فقط یک قلمش ۱۰۰ تا موتور سرقت را پیدا کردند، ۴۰ تا ماشین سرقتی را پیدا کردند، چند صد میلیون کابل سرقتی را پیدا کردند و از آنها ممنون هستیم.
سفارتخانههای ما، خواهران، برادران، در جنگ رسانهای دست برتر را در روایت پیروزی دارند. همه ما و این مجموعههایی که عرض کردیم مطیع رهبر عزیزمان هستیم که در پیام حج دیروزشان، خواهش میکنم این پیام حج را مکرر بخوانید، یکی از جملات این پیام این بود: فرمودند رهبر شهید ما ۱۰ سال پیش اعلام کرد، ۱۰ سال پیش اعلام کرد ۲۵ سال دیگر اسرائیلی وجود ندارد، یعنی طبق پیشبینی امام شهید ما ۱۵ سال دیگر چیزی به نام اسرائیل وجود ندارد.
همه اینها از برکت «اللَّه» است، از برکت «اللَّهُ أَكْبَر» است، از برکت «لَبَّيْك» است، از برکت رمی دشمن است. فرمودند رمی، نماد شیطان را که میزنیم باید در تمام ابعاد فردی و اجتماعی ما بروز کند.
خدایا در ظهور مولایمان تعجیل بفرما. سلام ما را از این مصلی به محضر آقایمان ابلاغ بفرما. خدایا بهترین پاداش را به این خواهران و برادران عطا بفرما. پرچم انقلاب توسط حضرت آقا اماممان به صاحب اصلی هرچه زودتر برسان. خدایا قرض قرضداران را به حق امروز، به حق عید مسلمانان، به حق پیغمبر اکرم ادا بفرما. حاجات مادی و معنوی عزیزانمان را برآورده بفرما.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ. إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ. فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ. إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ.
صَدَقَ اللَّهُ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ.
اللَّهُمَّ عَجِّلْ لِوَلِيِّكَ الْفَرَج.