تاریخ خبر:۱۴۰۵ جمعه ۲۲ آبان
خطبه اول نماز جمعه : مورخ : ١۴٠۵/٠٨/٢٢
امام جمعه کاشان: دنیا برای عبرت است/ از دیدن بیماران و مردگان عبرت بگیریم که برای ما هم خواهد بود
امام جمعه کاشان: در زیارت نامه حضرت زهرا س که سلام می دهیم، می گوئیم « السَّلامُ عَلَيْكِ أَيَّتُهَا الْمَظْلُومَةُ الْمَغْصُوبَةُ، الْمَغْصُوبَةِ حَقُّها الْمَمْنُوعَةِ إِرْثُها الْمَكْسُورَةِ ضِلْعُهَا، الْمَظْلُومِ بَعْلُهَا، الْمَقْتُولِ وَلَدُها » سلام بر شما، ای خانمی که به شما ظلم شد و مورد غصب قرار گرفتید، حق شما را غصب کردند، ارث شما را ندادند، پهلوی شما را شکستند، به شوهر شما علی ع ظلم کردند، فرزندان شما را یکی یکی به شهادت رساندند
خطبه اول نماز جمعه : مورخ : ١۴٠۵/٠٨/٢٢
امام جمعه کاشان: دنیا برای عبرت است/ از دیدن بیماران و مردگان عبرت بگیریم که برای ما هم خواهد بود
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ
اَلْحَمْدُ وَ الثَّناءُ لِلِّهِ رَبِّ العالَمین وَ صَلَّی اللَّهُ عَلی سَیِّدِنا وَ نَبِیِّنا اَبی القاسِم المُصطَفی مُحَمَّد ص وَ عَلي اَهلِ بَيتِه الطَيّبين الطّاهِرين سِیَّما بَقیّةِ اللّهِ فی الاَرَضین وَ لَعْنَةُ اللّهِ عَلَي أعْدآئِهِمْ أجْمَعينَ إلَي يَوْمِ الدّين
در دویست و سی امین خطبه در کاشان مکرّم ، روز سوم جمادی الثانی، بیست و دوم آبان ماه خود و شما برادران و خواهران گرامی را به رعایت تقوای الهی، سفارش می کنم . « اُوصیکُم وَ نَفسیِ بِتَقوَی اللّه ». در ادامه توصیه به تقوا در خطبه اول و بیان حکمت های نهج البلاغه، به حکمت صد و سی و یکم نهج البلاغه از مصادیق تقوا رسیدیم. این حکمت طولانی است، بخش اول را امروز توضیح می دهم. در این حکمت حضرت علی ع می فرماید، « وَ قَدْ سَمِعَ رَجُلًا يَذُمُّ الدُّنْيَا، أَيُّهَا الذَّامُّ لِلدُّنْيَا الْمُغْتَرُّ بِغُرُورِهَا الْمَخْدُوعُ بِأَبَاطِيلِهَا، أَ تَغْتَرُّ بِالدُّنْيَا ثُمَّ تَذُمُّهَا؟ أَنْتَ الْمُتَجَرِّمُ عَلَيْهَا أَمْ هِيَ الْمُتَجَرِّمَةُ عَلَيْكَ؟ مَتَى اسْتَهْوَتْكَ أَمْ مَتَى غَرَّتْكَ؟ أَ بِمَصَارِعِ آبَائِكَ مِنَ الْبِلَى، أَمْ بِمَضَاجِعِ أُمَّهَاتِكَ تَحْتَ الثَّرَى؟ كَمْ عَلَّلْتَ بِكَفَّيْكَ وَ كَمْ مَرَّضْتَ بِيَدَيْكَ؟ تَبْتَغِي لَهُمُ الشِّفَاءَ وَ تَسْتَوْصِفُ لَهُمُ الْأَطِبَّاءَ غَدَاةَ، لَا يُغْنِي عَنْهُمْ دَوَاؤُكَ وَ لَا يُجْدِي عَلَيْهِمْ بُكَاؤُكَ، لَمْ يَنْفَعْ أَحَدَهُمْ إِشْفَاقُكَ وَ لَمْ تُسْعَفْ فِيهِ بِطَلِبَتِكَ، وَ لَمْ تَدْفَعْ عَنْهُ بِقُوَّتِكَ وَ قَدْ مَثَّلَتْ لَكَ بِهِ الدُّنْيَا نَفْسَكَ وَ بِمَصْرَعِهِ مَصْرَعَكَ » مولا امیرالمومنین علی ع دیدند، فردی دنیا را مذّمت می کند، امام به او فرمودند، ای کسی که دنیا را نکوهش می کنی، خودت فریفته دنیا شده ای، باطل های دنیا تو را فریب داده است. آیا فریفته دنیا شده ای و بعد دنیا را نکوهش می کنی؟ تو در دنیا مرتکب جرم شده ای یا دنیا به تو جرم کرده است؟ تو مجرم هستی یا دنیا؟ چه زمانی دنیا تو را سرگردان کرد؟ چه زمانی دنیا تو را فریب داد؟ ایا قبرهای پوسیده ی پدران و اجدادت، فریبِ دنیا بود؟ ایا آرامگاه مادران و جدّهای تو، در زیر خاک ها، تو را فریب داد؟ ایا با دو دست خودت بیماران را درمان نکردی؟ انها را پرستاری نکردی؟ برای بیماران طلب شفا می کردی، و برای آنها از طبیبان دارو تقاضا می کردی، چقدر بیمار را دیدی که دیگر در صبحگاهان، داروی تو برای انان سودی نداشت، گریه تو برای ان بیمار فایده نداشت، دلسوزی تو برای انان فایده نداشت. شما با نیروی خودت نتوانستی مرگ را از انان دور کنی. دنیا این مثال ها را برای تو گفت که تو به یاد خودت باشی، این که بیمار را می دیدی که دیگر دارو برای او اثر ندارد، این مثال دنیا می باشد که به فکر خودت باشی، وقتی قبرِ پدر، پدر بزرگ و جدّه ی خودت را می بینی ، با قبر انها، دنیا قبر تو را به رخ تو کشید.
جناب ابن میثم در شرحشان بر نهج البلاغه می فرماید، حضرت این شخص را توبیخ می کند، تو خودت فریب دنیا را می خوری، چرا دنیا را مذمّت می کنی؟ بعد حضرت علی ع، یکی یکی موارد تنبیه، آگاه شدن و بیدار شدن که می تواند برای همه ما عبرت باشد، را بیان می کند. جناب مغنیه هم در شرحشان در فى ظلال، ذیل این عبارت می فرماید، این عبارت همان « اِنّا هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ » است. ما هر دو راه را به همه انسان ها نشان دادیم، راه اطاعت و بندگی و راه معصیت را. انشاء الله از همه مُنبّهات باریتعالی در دنیا عبرت بگیریم، برای این که راه اطاعت را پیگیری کنیم، انجام بدهیم و از معصیت دور باشیم.
حجت الاسلام حسینی افزود : بحث اصلی و محوری و مستمر ما در خطبه ها ، قران است ، به ایه صد و هشتاد و هشت سوره بقره رسیدیم، قران می فرماید « وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ » بین خودتان، در داد و ستد و رفت و امدهایی که با هم دارید، اموالتان را به باطل نخورید، مبادا به یک حاکم و قاضی بد رشوه بدهید تا با رشوه، بخشی از مال دیگران را غصب کنید، این کار را با گناه نکنید، در حالی که می دانید.
خلاصه خطبه قبل این شد:
« اکل » معنای خوردن دارد ولی در اینجا، یعنی مطلق تصرّفات. علامه ره هم فرمود، مُصحّح این اطلاق مجازی، این است که، چون اولین نیاز طبیعی ما خوردن است، لذا، به سایر تصرّفات هم گفته شده است.
« أَمْوَالَكُمْ » اموال، تکویناً برای خداوند است، اما، اعتباراً، خداوند تفضّل می کند و اموال، می شود برای من و شما.
« بَيْنَكُمْ » یعنی، برای تنظیم روابط مالی با دیگران. وقتی ما با دیگران روابط مالی داریم، این ایه برای اینجا نازل شده است.
« بِالْبَاطِلِ » به باطل نخورید، تصرّفات شما، در رابطه با دیگران با باطل نباشد. هفته قبل بعنوان یک مصداق رشوه را توصیح دادم و امروز، مصداق دوم، و غصب را بیان می کنم
نکات ایه :
نکته اول : قران می فرماید « وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ » « تُدْلُوا » از ماده « دَلو » است. به تعبیر ایت الله جوادی آملی در تسنیم جلد نهم صفحه ۵٠٨ ، کسی که به قاضی رشوه می دهد، در واقع دلو می اندازد، و از روح و جان قاضی که آلوده به لجن شده و متعفن شده است. یک دلو، کاسه و یک سطل را بالا می اورد و ان را به سر و روی خودش می کشد، و بلکه جان خود را الوده می کند. قران می فرماید بسوی حکام و قاضی بد، دلواندازی نکنید، تا بخشی از مال مردم را جدا کنید و غصب کنید، این کار معصیت است « لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ ». در کافی شریف در روایتی از پیامبر ص امده است « إِنَّمَا أَقْضِی بَیْنَکُمْ بِالْبَیِّنَاتِ وَ الْأَیْمَانِ » من بر اساس شاهد و قسم شما قضاوت می کنم. ممکن است بر اساس شهادت و قسم دروغ شما، قاضی هم که نا اگاه است، و بر اساس همین مستندات، به ظاهری حکمی صادر نمود ، قاضی روز قیامت معذور است، قاضی مامور به ظاهر است. اما کسی که شهادت دروغ گفته، او نمی تواند واقع را عوض کند، این در واقع مالِ دیگری است و او دارد به مالِ خودش اضافه می کند. قران می فرماید، این کار را نکنید، شما با این کار جان خودتان را الوده می کنید. در روایات این کار مذمّت شده است. در جلد هفده مستدرک الوسایل، از پیامبر ص روایت امده که پیامبر ص می فرماید « مَن اِقْتَطَعَ مَالَ مُؤْمِنٍ غَصْباً بِغَيْرِ حَقِّهِ لَمْ يَزَلِ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مُعْرِضاً عَنْهُ مَاقِتاً لِأَعْمَالِهِ التي يَعمَلُها مِن البِرِّ والخَيرِ ، لا يُثبِتُها في حَسَناتِهِ حتّى يَتُوبَ ويَرُدَّ المالَ الذي أخَذَهُ إلى صاحِبِهِ .» کسی که قطعه ای از مالِ مومنی را بغیر حق غصب کند، خداوند روی خود را از او بر می گرداند، به او خشم می گیرد، نسبت به اعمال او خدا خشمگین است، نه اعمال بد او، از هر كار نيكى كه مى كند خداوند نسبت به او در خشم است و کاراهای خوبش را در کارنامه حسناتش ثبت نمی کند، تا آن گاه كه توبه كند و مالى را كه گرفته است به صاحبش برگرداند. امیرالمومنین علی ع در حکمت دویست و چهل نهج البلاغه می فرماید « الْحَجَرُ الْغَصِيبُ فِي الدَّارِ، رَهْنٌ عَلَى خَرَابِهَا » اگر یک سنگ و اجر غصبی، در ساختمانی باشد، این رهن و گرو هست، تا ان ساختمان را فرو بریزد و تخریب کند. مرحوم امام ره در رساله تحریر، روایتی از پیامبر ص می اورد، پیامبر ص می فرماید « مَنْ خَانَ جَارَهُ شِبْراً مِنَ الْأَرْضِ ، جَعَلَهُ اللَّهُ طَوْقاً فِي عُنُقِهِ مِنْ تُخُومِ الْأَرْضِ السَّابِعَةِ ، حَتَّى يَلْقَی اَللَّهَ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ مُطَوَّقاً » کسی که به اندازه یک وجب زمین، نسبت به همسایه خودش خیانت کند و زمین او را غصب کند، خداوند، روز قیامت، ان غصب را، از عمق زمين هفتم طوق گردنش قرار می دهد، تا با همان طوق دور گردن، در روز قيامت خدا را ملاقات می كند، مگر این كه توبه كند و حق الناس را برگرداند. و در ادامه، روایت می فرماید، اگر توبه نکند، در روز قیامت، « کسانی که زمین خواری می کنند » ،
مکلّف می شوند، که خاک زمین غصبی را به محشر بیاورند. امام ره، در تحریر می فرماید، گاهی غصب، شخص است، مانند این که خانه یا منافع خانه ای را در استیجار غصب می کنند، گاهی اوقات، حقوق بیت المال است، یک مدرسه یا کاروان سرا عمومی و یا وجوهات شخصی مانند خمس و زکات است که حبس و غصب می شود. من در این جا اشاره می کنم، که گاهی غصب، غصبِ حقوق است، مانند حقِ ولایت امیرالمومنین علی ع. این گناهش بسیار بزرگ است. در زیارت نامه حضرت زهرا س که سلام می دهیم، می گوئیم « السَّلامُ عَلَيْكِ أَيَّتُهَا الْمَظْلُومَةُ الْمَغْصُوبَةُ، الْمَغْصُوبَةِ حَقُّها الْمَمْنُوعَةِ إِرْثُها الْمَكْسُورَةِ ضِلْعُهَا، الْمَظْلُومِ بَعْلُهَا، الْمَقْتُولِ وَلَدُها » سلام بر شما، ای خانمی که به شما ظلم شد و مورد غصب قرار گرفتید، حق شما را غصب کردند، ارث شما را ندادند، پهلوی شما را شکستند، به شوهر شما علی ع ظلم کردند، فرزندان شما را یکی یکی به شهادت رساندند
خدایا : منتقمِ آل پیامبر ص را برسان
خدایا: ما را فاطمی زنده بدار و فاطمی از این دنیا ببر
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ
وَالْعَصْرِ، إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ ، إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِبِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ